هامش
او همچنين مىگويد :
« آنها بنا به اين نص پيامبر ( ص ) خليفه هستند : به شمار پيشوايان بنى اسرائيل و پيشوايان آنها هم بنا به نصّ قرآنى ، خليفه بودهاند :وَ لَقَدْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثاقَ بَنِي إِسْرائِيلَ وَ بَعَثْنا مِنْهُمُ اثْنَيْ عَشَرَ نَقِيباً[ مائده / 12 ؛ ] ، با وجود آن كه سؤال صحابه از پيامبر ( ص ) پيرامون خلفايى بوده است كه با نصّ ، سر كار مىآيند نه آن كه بر مردم امارت مىيابند يا بر آنها چيره مىشوند ، زيرا اين سؤال براى مردم مهم نبوده است ، چرا كه امارت يافتن بر مردم و چيرگى سلاطين معمولا بر دين استوار نيست تا پرسش از آن براى صحابه مهم باشد و سلاطين بلا نص و شمار آنها نيازى به پرسش ندارد ، زيرا عادت ، بر وجود چنين افرادى جارى است و در عدد خاصّى منحصر نيستند . پس روشن مىشود كه پرسش ، پيرامون خلفاى منصوص عليهم است و پاسخ پيامبر ( ص ) هم در بارهء آنهاست . اين كه خلفاى دوازدهگانهء منصوص عليهم غير از امامان ما ( ع ) است گويندهاى ندارد ، پس مقصود از دوازده امام در اين حديث تنها ايشان هستند . » او در توضيح سخن اربلى توضيحى دارد :
« همان گونه كه صحيح نيست گفته شود نبوّت پيامبر بر كنار از عملكرد سودى ندارد صحيح نخواهد بود اگر گفته شود امامت امام بر كنار از عملكرد سودى ندارد ، زيرا فايده ، تنها در عملكرد منحصر نيست ، زيرا وجود آنها كافى است تا حجّت ، روشن گردد و راه ، نمايانده شود و دانش ، گسترده گردد ، و حتّى اگر امكان اين را هم نيابند فايدهء آنها اين است كه وجودشان حجّت خداست بر بندگان و دفعكنندهء عذر آنها ، چنان كه خداوند در شأن پيامبران مىفرمايد :لِئَلَّا يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَى اللَّهِ حُجَّةٌ بَعْدَ الرُّسُلِ[ نساء / 165 ؛ ] ، پس همان گونه كه پيامبر ، حجّتى است كه نبوّتش با حبس يا عدم حضورش باطل نمىگردد همان گونه كه پيامبر ما در غار پنهان شد و موسى از قومش كناره گرفت ، امام نيز چنين است و طول غيبت يا انحصارش به يك فرقه و گروه ، تأثيرى بر مسأله نمىنهد . » بنگريد به سخن سيّد مرتضى عسكرى در معالم المدرستين 1 / 341 - 336 .
او در همين مأخذ 1 / 330 مىگويد :
« رسول خدا ( ص ) در روايات خود بر امامت امام اوّل على بن ابى طالب ( ع ) بيش از ديگر ائمه تأكيد كرده است و به امام آخر حضرت مهدى ( عج ) بشارت داده فرموده است كه شمار امامان دوازده تن است . زيرا اگر امام اوّل و آخر و شمار آنها اثبات گردد ديگر جايى براى ترديد در اين باقى نمىماند كه اين دوازده امام كيانند كه نخستينشان امام على و آخرينشان حضرت مهدى - سلام اللَّه عليهم اجمعين - است . » او پس از آوردن پارهاى از الفاظ اين حديث در همين مأخذ / 336 مىگويد :