جاحظ - كه دشمن امير المؤمنين ( ع ) است - مىگويد : راست گفت على ( ع ) ، چگونه كسى با قومى سنجيده شود كه از ايشان است پيامبر اكرم و اطيبان ؛ على و فاطمه ، و سبطان ؛ حسن و حسين ، و شهيدان ؛ حمزهء اسد اللَّه و جعفر ذو الجناحين ؛ و سيد وادى ؛ عبد المطلب ، و ساقى حاجيان ؛ عبّاس ، و حكيم بطحاء و نجده ، ابو طالب ، و خير در ميان آنان است و انصار ، انصار ايشان است و مهاجر ، كسى است كه به سوى آنها و با آنها هجرت كند ، و صدّيق ، كسى است كه آنها را تصديق كند ، و فاروق ، كسى است كه در بارهء آنها ميان حق و باطل تفاوت نهد ، و حواريون حقيقى حواريون آنهاست و ذو شهادتين از آن روست كه به آنها شهادت داده است . خيرى نيست مگر در ميان آنها و براى آنها و از آنها و با آنها ؟ پيامبر اكرم ( ص ) اهل بيت خود را با اين سخن مشخّص مىسازد : ( 1 ) من در ميان شما دو جانشين مىنهم كه يكى بزرگتر از ديگرى است ؛ كتاب خدا ، ريسمانى كشيده شده از آسمان به زمين و عترت من كه همان اهل بيت منند . خداوند لطيف خبير مرا آگاهانده است كه اين دو هرگز از يك ديگر جدا نشوند تا كنار حوض كوثر بر من وارد آيند « 1 » .
اگر آنها چون ديگران بودند . ( 2 ) عمر به هنگام تقاضاى دامادى على ( ع ) نمىگفت : از پيامبر ( ص ) شنيدم كه مىفرمود : « در روز رستاخيز هر سبب و نسبى گسسته است جز سبب و نسب من » . « 2 »
اگر در بارهء آيات شريفهء مربوط به على ( ع ) و مقامات والاى او [ و فضايل درخشندهاش ] كتابى مستقل بنگاريم بايد طومارهاى بسيارى را به نگارش ، سياه كنيم .
ريشهاش درست ، خاستگاهش و الا ، شأنش بزرگ ، كارش سترگ ، دانشش فراوان ، بيانش شگفت ، زبانش سخنور ، سينهاش گشاده ، خويش چونان ريشهاش و سخنش گواه قدمتش . اين سخن دشمن اوست . صلّى اللَّه عليه و آله .
مادرش : فاطمه بنت اسد بن هاشم بن عبد مناف است . پيامبر اكرم ( ص ) در دامان او پرورش يافت و مادر پيامبر به شمار مىآمد . فاطمه در آوردن ايمان ، سبقت داشت و با
هامش
( 1 ) صحيح ترمذى 2 / 308 .
( 2 ) مستدرك حاكم 3 / 158 + حلية الاولياء 7 / 314 + مناقب ابن مغازلى / 108 .