تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 344

كه من آورده‌ام . آيهء ديگر مىگويد : « إِنَّ اَلَّذِينَ آمَنُوا وَاَلَّذِينَ هادُوا وَاَلنَّصارى وَاَلصَّابِئِينَ مَنْ آمَنَ بِالله وَاَلْيَوْمِ اَلآخِرِ وَعَمِلَ صالِحاً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلا هُمْ يَحْزَنُونَ » 2 : 62 ( 1 ) ( كسانى كه ايمان آورده‌اند و آنان كه به دين يهود گرويده‌اند و نصارى و صابئون كسانى هستند كه به خدا و روز رستاخيز ايمان آورده عمل صالح انجام داده‌اند ، پاداش آنان در نزد پروردگارشان ثابت بوده براى آنها ترسى وجود ندارد و آنان اندوهگين نخواهند بود ) . در تفسير اين آيه نظريات مختلفى گفته شده است كه روشنترين آنها بدين قرار است : در تمام قرون و اعصار آن انسانها كه بدين اصيل الهى ايمان آورده‌اند و يهود و نصارى و صابئين همه و همهء آنان بدان جهت كه به واقعيات دين رسمى الهى در گذرگاه تاريخ گرويده بوده‌اند ، براى آنان ترس و اندوهى وجود ندارد . اين دين رسمى الهى با رنگ آميزىها و تعصبات اقوام و ملل در هم آميخت ، در نتيجه گروهى همان دين را به خود اختصاص داده و مانند مكتبهاى اجتماعى ديگر با نام و خصوصيات مشخصى در تحت اختيار خويش قرار دادند ، آيهء ذيل اين مطلب را باز گو مىكند : « قالُوا لَنْ يَدْخُلَ اَلْجَنَّةَ إِلَّا مَنْ كانَ هُوداً أَوْ نَصارى تِلْكَ أَمانِيُّهُمْ قُلْ هاتُوا بُرْهانَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ . » 2 : 111 ( 2 ) ( آنان گفتند : كسى به بهشت داخل نخواهد گشت ، مگر اين كه يهود يا نصارى باشد [ يهود گفتند : بهشت از آن يهودىها است ، نصارى گفتند : نه هرگز ، بلكه بهشت از آن نصارى است ] اين ادعا و آرزوها و خيالاتى است كه مىكردند ، تو [ اى پيامبر ما ] به آنان بگو : اگر راست مىگوييد به اين گفتار خود دليل و برهان بياوريد ] . اما مىبايست اينان به جاى اين همه تعصب و دسته بندىها متوجه شوند كه :