فخر رازي از مفسران أهل سنت در تفسير اين آية كه مىگويد " واگر ببينى هنگامى كه
آنان وحشت زدهاند وديگر آنها را راه گريزى نيست واز مكاني نزديك گرفته مىشوند " ( 1 ) آورده
است كه : " از ابن عباس روايت شده كه اين آية در مورد فرو رفتن گروهى در بيابان
بيداء نازل شده است . "
علامه طبرسى از مفسران شيعه در تفسير مجمع البيان مىگويد :
" أبو حمزه ثمالى از قول امام زين العابدين ( عليه السلام ) وامام حسن ( عليه السلام ) نقل مىكند كه منظور اين آية ،
لشكرى ست كه در صحراى بيداء زمين آنها را در كأم خود فرو مىبرد . "
واز حذيفة يماني چنين روايت شده :
" پيامبر ( صلى الله عليه وآله ) از فتنه اى كه بين أهل مشرق ومغرب واقع خواهد شد ياد نمود وفرمود در حالي كه آنها
گرفتار فتنه هستند ، ناگهان سفيانى از وادى يابس ( بيابان خشك ) بر آنها خروج كند ، تا آنكه در دمشق
فرود آيد آنگاه دو لشكر را به سوى مشرق ومدينه روانه كند تا به زمين بابل از شهر نفرين شده ( بغداد )
برسد ، أو بيش از سه هزار نفر را بكشد وبالغ بر يكصد زن را به زور تصاحب كند ، وسيصد نفر از أولاد فلان
عباس را به هلاكت رساند ، آنگاه به كوفه هجوم آورده وأطراف آن را ويران سازد . سپس از آنجا خارج شده ،
به سوى شام حركت كند ، در اين هنگام لشكرى با پرچم هدايت از آن منطقه به پا خيزد وبا لشكر سفيانى
رو در رو گردد وآنها را چنان تار ومار كند كه يك نفر هم كه خبر مرگ بقيه را ببرد باقي نماند . وآنچه از
اسيرها وغنيمتها در دست آنهاست باز پس گيرند واما لشكر دوم وارد مدينه شده وسه شبانه روز به غارت
وچپاول آنجا پرازند ، آنگاه به سوى مكة روانه گردند تا به بيابان رسند . خداوند در اين هنگام جبرئيل را به
سوى آنها فرستد وفرمايد : اى جبرئيل برو وآنها را نابود كن ، پس جبرئيل ضربه اى به آن زمين زند كه آنها
را در خود فرو برد ، هيچيك از آنها نجات نيابد مگر دو مرد از قبيله جُهينه . " ( 2 )
هامش
( 1 ) سبأ / 51 .
( 2 ) بحار : 52 / 186 .