قدرت در سال 334 ه / 945 م ، يعنى تنها مدت زمان كمى بعد از تولّد سلمى ، قلمروى عباسيان در عراق ، جنوب و مركز ايران را بين خودشان تقسيم كردند . حاكمان دستگاه آل بويه ، اهل فارس يعنى قلب ايران قديم بودند .
اهميت فارس براى آل بويه ازآنجا معلوم است كه آنها در شهرهاى شيراز و اصفهان نيز دربارهايى به همان عظمت دربار مهم بغداد داشتند . 21
در دوران حكومت آل بويه ، خليفهى عباسى حقوق مسلّم و امتيازات خود را از دست داد . تمام حاكمان دورهى عباسى ، از حاكمان ايالتها تا وزراء ، كه عملا حكومت عباسى را اداره مىكردند ، تنها هنگامى از طرف خليفه منصوب مىشدند كه از طرف آل بويه تأييد شوند . حتّى مستمرى خليفه را نيز آل بويه تعيين مىكرد . اگر يكى از امراى آل بويه از خزينهى خليفه درخواست پول مىكرد ، او نمىتوانست درخواست امير را رد كند .
به فرمان امير عضد الدوله ( دوران حكومت در بغداد 367 - 72 ه / 978 - 82 م ) ، خليفه مجبور به اضافه كردن نام بويه به نام خود در پايان خطبهى روز جمعه بود . 22
فرقهى شيعهى دوازده امامى ( كه امروزه بيشترين پيرو را در ميان ديگر فرقههاى شيعه داراست ) مورد حمايت آل بويه بود . در بغداد و در شهر قم ، انديشمندانى چون جعفر بن قولويه « 1 » ( متوفى 369 ه / 979 م ) و شيخ صدوق ( محمد بن بابويه ، متوفى 381 ه / 991 م ) آثار مذهبىاى را به رشتهى تحرير درآوردند كه پايههاى مذهب تشيع امروزى را تشكيل مىدهد . 23 آل بويه با وجود نفوذ و حمايتشان از تشيع ، خليفهى عباسى را از مقام خود عزل نكردند . هنگامى كه امير معزّ الدوله ( دوران حكومت 334 - 56 ه / 945 - 67 م ) به دنبال تعيين جانشينى از شيعيان اولاد على براى خلافت بود ، مشاورانش با او مخالفت كردند ، آنها به امير گفتند : " اگر مشكلى بين تو و خليفهى
هامش
( 1 ) ابو القاسم جعفر بن محمد بن جعفر بن موسى بن قولويه قمى از بزرگان شيعه و علماى مشهور آن است . شيخ مفيد شاگرد وى بوده و از وى حديث نقل كرده است . آثار متعددى در فقه داشته است . كتاب حديث وى كه در آن جمع حديث شيعه كرده كتاب كامل الزيارات نام دارد . اين كتاب در سال 1417 هجرى قمرى در قم توسط مؤسسهء نشر اسلامى به تصحيح جواد قيومى چاپ شده است . - م