( 1 )
انجام امور كفن و دفن
شيخ مفيد در ارشاد افاده مىكند : هنگامى كه على عليه السّلام مىخواست بدن رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله را غسل بدهد ، فضل بن عباس را فراخواند تا آب را براى غسل دادن به او برساند - و بر حسب وصيت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله - چشمهاى او را بست . سپس پيراهن آن حضرت را از يقه تا پايين پاره كرد و به غسل و حنوط و تكفين آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله پرداخت . « 1 »
( 2 ) مرحوم كلينى از امام صادق عليه السّلام روايت كرده است : رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله با دو پارچهء عبرى ( از يمن ) و ظفارى ( از صحراهاى عمان ) كه براى حج با آنها محرم شده بود ، كفن شد . « 2 » و در روايت ديگرى آمده است كه آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله در سه پارچه كفن شد كه عبارت بود از : دو پارچهء صحارى و يك پارچهء حبرى . « 3 »
( 3 ) و شيخ مفيد با سند خود ، از ابن عباس روايت كرده است : هنگامى كه على عليه السّلام از غسل ( و كفن ) آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله فارغ شد ، كفن سرتاسرى را از صورت آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله كنار زد و فرمود : پدر و مادرم به فدايت . پاكيزه زندگى كردى و پاكيزه از دنيا رفتى . با رحلت تو ، مقام نبوت و پيامبرى قطع شد كه با رحلت انبياى ديگر ، چنين نشده بود . آن قدر مقام و منزلت يافتى كه مخصوص به سلام و صلوات خدا گشتى و آن قدر وسعت نظر داشتى كه همهء مردم در مقابل تو مساوى گشتند . اگر تو ، مرا به صبر توصيه نكرده بودى و از شيون و زارى نهى نفرموده بودى ، اشك شيون و زارى جارى مىكرديم . پدر و مادرم به فدايت ، ما را نزد پروردگارت به يادآور و ما را مورد عنايت ويژهء خود قرار بده . سپس خم شد و صورتش را بوسيد و پارچه را به روى او انداخت . « 4 »
( 4 ) مرحوم كلينى از امام صادق عليه السّلام روايت كرده است : عباس پيش امير المؤمنين عليه السّلام آمد و عرض كرد : يا على ، مردم جمع شدهاند تا يكى از آنها امامت كند ( و بر جنازهء پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نماز بخوانند ) و او را در بقيع دفن كنند .
هامش
( 1 ) . ارشاد ، ج 1 ، ص 178 . و ابن اسحاق در سيره ، ج 4 ، ص 312 از عكرمه ، از ابن عباس روايت كرده است : كسانى كه غسل آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله را عهدهدار شدند ، عبارت بودند از : پدرش عباس و برادرانش ، فضل و قثم و على ابن أبي طالب و اسامه و شقران ، از موالى رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله . به اين صورت كه على عليه السّلام او را بر سينهاش تكيه داده بود و بدن او را از زير لباسهايش غسل مىداد و اسامه و شقران آب مىريختند و عباس و فرزندانش ، فضل و قثم بدن او را همراه با على ، مىچرخاندند .
( 2 ) . فروع كافى ، ج 4 ، ص 339 ، حديث 2 ؛ من لا يحضره الفقيه ، ج 2 ، ص 334 ، حديث 9594 ؛ و از آن دو در وسائل الشيعة ، ج 3 ، ص 16 .
( 3 ) . فروع كافى ، ج 1 ، ص 330 ، حديث 6 و ج 3 ، ص 143 ، حديث 2 ؛ تهذيب ، ج 1 ، ص 291 ، حديث 850 ؛ سيرهء ابن اسحاق ، ص 4 ، ص 113 . و از او ، از پدرش ، از جدش امام سجاد عليه السّلام ، و از زهرى از امام سجاد عليه السّلام . و در تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 114 .
( 4 ) . امالى مفيد ، ص 102 ، سيد رضى آن را در نهج البلاغه ، خطبهء 235 روايت كرده است و ابن اسحاق جملهء اول آن را در سيره ، ج 4 ، ص 313 نقل كرده است . ابن حنبل در مسند خود ، حديث 228 ؛ انساب الاشراف ، ج 1 ، ص 571 ؛ امالى محمد بن حبيب ( متوفاى 245 ه ق ) و أمالى ابراهيم نموى ( متوفاى 311 ه ق ) . چنان كه در معجم المفهرس نهج البلاغه ، ص 1393 آمده است .