پيش او آمد و عرض كرد : مردم با ابو بكر بيعت كردند و طلقاء ( آزادشدگان به دست پيامبر در روز فتح مكه ) به سرعت با او پيمان بستند ، زيرا خوف آن را داشتند كه شما از راه برسيد . و انصار به خاطر اختلافشان دچار ذلت و خوارى شدند .
على عليه السّلام با شنيدن اين خبر ، بيل را بر زمين گذاشت و در حالى كه به آن تكيه كرده بود ، فرمود :
« الم . أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ . وَ لَقَدْ فَتَنَّا الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلَيَعْلَمَنَّ اللَّهُ الَّذِينَ صَدَقُوا وَ لَيَعْلَمَنَّ الْكاذِبِينَ . أَمْ حَسِبَ الَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئاتِ أَنْ يَسْبِقُونا ساءَ ما يَحْكُمُونَ »
« 1 » ؛ الف ، لام ، ميم . آيا مردم پنداشتند كه تا گفتند ايمان آورديم ، رها مىشوند و مورد آزمايش قرار نمىگيرند . و به يقين ، كسانى را كه پيش از اينان بودند ، آزموديم ، تا خدا آنان را كه راست گفتهاند ، معلوم دارد و دروغگويان را نيز معلوم دارد . آيا كسانى كه كارهاى بد مىكنند ، مىپندارند كه بر ما پيشى خواهند جست ؟ چه داورى بدى مىكنند .
( 1 )
تاريخ وفات پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله
شيخ مفيد مىگويد : رحلت رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله در روز دوشنبه ، بيست و هشتم صفر سال يازدهم هجرى بوده است و در اين حال شصت و سه سال داشته است . « 2 »
ابن خشاب بغدادى ( متفاوى 567 ه ق ) و ابن ابى ثلج بغدادى ( متوفاى 325 ه ق ) با سند خود از نصر بن على جهضمى ، از امام رضا عليه السّلام ، از پدرش ، از پدرانش ، از على عليه السّلام روايت كردهاند : رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله در حالى كه شصت و سه سال داشت ، از دنيا رفت و در روز دوشنبه كه دو شب از ماه ربيع الاول گذشته بود ، وفات كرد .
هامش
( 1 ) . ارشاد ، ج 1 ، ص 189 . اين آيات در سورهء عنكبوت ، 1 - 4 مىباشد و شايد تأكيد ابن اسحاق يا راويان او بر اينكه كفن و دفن پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در دل شب يا در نيمهء شب چهارشنبه بوده است ، براى اين باشد كه اخبار مربوط به سقيفه را كه همراه خبرهاى مربوط به كفن و دفن ذكر گرديده است را دور از ذهن نشان دهند !
( 2 ) . همان ، ج 1 ، ص 189 ؛ از او در إعلام الورى ، طبرسى ؛ قصص الانبياء ، راوندى ؛ مناقب آل ابى طالب ، حلبى و كشف الغمة ، إربلى . ما منبع ديگرى غير از ارشاد نيافتيم كه اين خبر را پيش از شيخ مفيد نقل كرده باشد و گويى اين خبر از او مشهور شده است .
المجموعة النفسية ، ص 4 . در همين كتاب با تحقيق سيد حسينى جلالى با نام تاريخ اهل بيت ، ص 68 و همچنين در روايت ابن الخشاب ، ص 161 آمده است . در اصول كافى ، ج 1 ، ص 439 ، آمده است : رسول خدا عليهما السّلام صلّى اللّه عليه و آله در شب دوازدهم ربيع الاول رحلت كرد و شيخ طوسى همين را در أمالى ، ص 266 ، حديث 491 ، با سند خود ، از ابن اسحاق ، از ابن حزم روايت كرده است و اين همان چيزى است كه ابن اسحاق در سيرهاش ، ج 4 ، ص 304 ذكر كرده ، اما آن را از غير ابن حزم آورده است . البته شيخ طوسى در غير كتاب امالىاش ، يعنى در تهذيب ، ج 6 ، ص 2 و مصباح ، ص 732 ، از استادش شيخ مفيد ، پيروى كرده است . و در تاريخ يعقوبى از خوارزمى منجم نقل شده است كه وفات آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله در برج جوزاء كه سومين ماه فصل بهار مىباشد ، رخ داد .