( مسأله 1 ) : معنى تقليد اگر چه عمل است ( 1 ) ليكن ياد گرفتن فتواى
مجتهد كه در وقت حاجت بتوان به آن عمل نمود ، كفايت مىكند .
( مسأله 2 ) : اقوى عدم جواز بقاء بر تقليد ميت است مطلقا ( 2 ) پس
اگر ممكن شود ، تقليد اعلم مقدم است ( 3 ) و الا بايد تقليد غير اعلم نمود با
هامش
( 1 ) محقق نائينى : معنى تقليد عمل است و تعلم مقدمه آن است و التزام اثرى ندارد .
محقق حائرى : اقرب در معنى تقليد عبارت است از پيروى كردن از نظريات
مجتهد با اعتماد بر فتاوى او .
محمد كاظم طباطبائى - محقق عراقى : التزام و ياد گرفتن مسائل بلكه اخذ
رساله به قصد عمل در تحقق تقليد كافى است .
محمد باقر شيرازى : تقليد عبارت است از مطابقت عمل با قول مجتهد ، و
ميزان در آن تطابق عمل در هر مسأله است مطلقا و تفصيل و توضيح آن در رساله
آثار تازه پديد بيان گرديده است .
( 2 ) شيخ انصارى - محقق خراسانى - محقق نائينى : بقاء بر تقليد ميت مطلقا حرام است .
ميرزاى شيرازى : عمل نمودن به احوط از قول مجتهدى كه در حال حيات از
او تقليد مى نموده و قول حى اعلم ، مقتضى جزم است .
محمد تقى شيرازى : عمل به احوط القولين طريق نجات است يا رجوع به غير نمايند .
محمد كاظم طباطبائى : اقوى جواز بقاء بر تقليد ميت است اگر چه احوط
رجوع به حى است .
محقق عراقى : اقوى جواز بقاء بر تقليد ميت است اگر چه احوط عمل به
احوط القولين از قول مجتهد ميت وحى مى باشد .
محقق حائرى : مقلد اگر در زمان حيات مقلد به فتواى او عمل نكرده باشد ،
تقليد او ابتدائى است و اگر به بعضى از مسائل مطابق فتواى آن مجتهد عمل
نموده باشد با قصد عمل نمودن در بقيه مسائل ، در اين صورت اقوى جواز بقاء بر
تقليد در تمام مسائل مى باشد .
محمد باقر شيرازى : مسأله تقليد ميت داراى شقوق و اقسامى است كه
تفصيلا در مقدمه بيان گرديده است .
( 3 ) شيخ انصارى - ميرزاى شيرازى - محقق خراسانى - محمد تقى شيرازى -
محقق نائينى - محقق حائرى : تقليد اعلم واجب است خصوصا در صورت علم به
اختلاف آراء اگر چه اجمالا . =