( مسأله 427 ) : در بين انواع خاك فرقى ميان سرخ و غير آن نيست ، و
تيمم نمودن به خاك مستعمل در تيمم و خاك قبر هرگاه علم به نجاست آن نداشته
باشد جايز است .
( مسأله 428 ) : تيمم نمودن به خاك غصبى جايز نيست و همچنين است
تيمم نمودن به غير زمين مانند اشنان و آرد و معادن مانند زرنيخ ، و سرمه و
خاكستر غير زمين ، - و احوط و اقوى تيمم ننمودن به خاكستر زمين است ( 1 ) - و
به زمين آهك و گچ بعد از پخته شدن ، ولى تيمم نمودن به زمين شوره زار مكروه
است .
( مسأله 429 ) : در تيمم واجب است زدن باطن دو كف دست با هم ، در
صورتى كه ممكن باشد ، در حالتى كه هر دو كف پهن باشد ، و همچنين واجب
است مسح پيشانى از رستنگاه موى سر به طرف بالاى بينى ( 2 ) به باطن هر دو
كف با هم ، و احوط اضافه نمودن جبينين ( دو طرف پيشانى ) و همچنين اضافه
نمودن ابروها است ، و همچنين واجب است مسح كردن پشت هر يك از دو كف
دست از مچ دست تا سر انگشتان به باطن كف دست ديگر .
( مسأله 430 ) : هرگاه مسح نمودن به باطن كف دست ممكن نباشد مسح
كردن به ظاهر آن كافى است .
( مسأله 431 ) : در پيشانى معتبر است مسح نمودن تمام آن به دو كف
هامش
( 1 ) محمد كاظم طباطبائى : با وجود غير آن و الا احوط جمع است ميان آن و
تيمم به غبار يا گل و همچنين آهك و گچ مى باشد .
محمد باقر شيرازى : با وجود غير آن و الا احوط جمع است بين آنچه ميسر
است به مقدارى كه آسان باشد و موجب عسر و حرج نباشد .
( 2 ) محمد باقر شيرازى : احوط در بالاى بينى بلندى آن است .