راه زمستانى : از فرما تا مرصد « 1 » . . . ؟
از مرصد تا غاضره سى و چهار ميل ، و دو راه ( زمستانى و تابستانى ) در آنجا متصل مىشوند .
امّا راه فسطاط تا برقه « 2 » و افريقيّه « 3 » و غرب .
همهء اين راهها از فسطاط شروع مىشود تا ذات السلاسل « 4 » ، بيست و چهار ميل .
از ذات السلاسل تا ترنوط « 5 » سى ميل .
هامش
( 1 )Marcad، مقدسى موضع مذكور را به صورت الرّصد آورده كه دخويه آن را در پاورقى متن كتاب به مرصد تصحيح كرده است . ص 214 .
( 2 )Barka، ر ك به ابن خردادبه ، ص 83 - 85 - 91 - 117 ؛ البلدان ، ص 121 - 122 ؛ ابن فقيه ، صص 57 - 78 - 79 ؛ ابن رسته ، ص 112 ؛ اصطخرى ، صص 36 - 37 - 38 ؛ ابن حوقل ، ج 1 ، ص 64 ؛ مقدسى ، صص 216 - 224 - 244 ؛ ياقوت ، ج 1 ، ص 573 ؛ ابى الفداء ، صص 170 - 196 - 197 .
( 3 )Ifrykia، ر ك به ابن خردادبه ، ص 87 ؛ ابن فقيه ، صص 6 - 79 ؛ ابن رسته ، صص 111 - 112 ؛ اصطخرى ، ص 36 ؛ ابن حوقل ، ج 1 ، ص 64 - 71 ؛ مقدسى ، ص 216 ؛ المغرب فى ذكر بلاد افريقيه . . .
ص 22 ؛ ياقوت ، ج 1 ، ص 324 ببعد ؛ آثار البلاد و . . . ص 148 - 149 ؛ ابى الفداء ، صص 164 - 168 - 169 .
( 4 )Dhat as - Salasil، ابن خرداذبه اين موضع را ذات الساحل ضبط كرده ، امّا دخويه در پاورقى متن آن را به ذات السلاسل تصحيح كرده است . ص 84 ؛ مقدسى ، ص 214 .
( 5 )Tarnout، ر ك به ابن خردادبه ، ص 84 ؛ دخويه در پاورقى متن ، صورتهاى ديگرى از اين محل را با شكل ثرونوط - ابربطوط - مربوط - مرنوط داده است . ( ص 84 ) البلدان ، صص 117 - 120 ؛ مقدسى ، ص 214 ؛ مغرنرى در خطط اين موضع را برنوط آورده است . جلد اوّل ، جزء 3 ، ص 227 .