نقض صلح حديبيّه از سوى قريش
624 - نقض صلح علّت اصلى جنگ ميان رسول خدا ( ص ) و قريش بود ، كه آنان يك مادّه از موادّ پيمان را مورد نقض قرار داده بودند و اين عمل - آن سان كه گفتيم يك پيمان نمىتواند تفكيك پذير باشد و نقض يك مادّه از آن به منزلهء نقض كل پيمان است - موجب ابطال تمامى مواد پيمان آنان با پيامبر ( ص ) مىشد .
ماجرا از اين قرار بود كه بر اساس پيمان مزبور هر كس مىخواست مىتوانست با قريش و يا با محمّد ( ص ) همپيمان شود و در پيمان آنان درآيد و از حقوق و تكاليفى كه براى هر يك از طرفين كه وى در پيمان آنان در مىآيد در نظر گرفته شده برخوردار و بدان متعهّد شود . بر همين اساس پس از انعقاد صلح حديبيّه خزاعه در پيمان رسول خدا ( ص ) و بنى بكر در پيمان قريش در آمد و به موجب مفادّ پيمان اينك قريش تعهّد كرده بود دست به هيچ تعرّضى عليه رسول اكرم ( ص ) و نيز خزاعه نزند . از ديگر سوى ميان خزاعه و بنى بكر كينههايى ديرين وجود داشت و هر يك از اين دو خاندان يكديگر را مورد حمله قرار مىدادند ، افرادى از گروه مقابل خود را به قتل رسانده بودند و آخرين نبرد ميان آنان قبل از انعقاد اين قرارداد و با پيروزى خزاعه خاتمه يافته بود .
اين كينه و دشمنى همچنان وجود داشت و چون اسلام ظهور كرد قريش و بنى بكر به جنگ با رسول خدا ( ص ) و مؤمنان مشغول شدند و فرصت هيچ رويارويى ديگرى نبود هر چند همچنان آن كينهها پا بر جا بود . امّا زمانى كه پيمان صلح و آتش بس ميان پيامبر ( ص ) و قريش منعقد شد ، خزاعه كه از قريش احساس نفرتى شديد داشت و مىدانست اين خاندان با دشمنان آنان يعنى نبو بكر همكارى مىكند در پيمان رسول خدا ( ص ) قرار گرفت و تعهّداتى كه قريش در برابر آن حضرت داشت در برابر آنان نيز بر عهدهء قريش قرار گرفت .
از ديگر سوى بنى بكر كه به علّت سابقهء دوستى و روابط ديرين در پيمان