شرح مثنوى — صفحة 493

ن ندارد - ك 408 20 ابناء السبيل : جمع ابن السبيل . و او كسى است كه در سفر بىچيز شود ، و در وطن چيز دار باشد . مكاتب : به ضم ميم و فتح تاء مثناة فوق ، از اقسام عبيد است - مثل مدبَّر و قِنّ و ام ولد ، كه در فقه مذكور است . و در بسيارى از نسخ ، اين بيت نيست . و بنا بر بودنش ، مكاتب آن است كه مولى به عبد بگويد كه قيمتت را كسب كن و بده و آزاد باش . و آن دو قسم است مكاتب مشروط - و او آن است كه به او بگويند كه تا دينارى از قيمتت باقى باشد ، آزاد نيستى - و مكاتب مطلق - و او آن است كه بگويند كه هر قدر بدهى به حسب آن آزادى . و مكاتب را از سهام ثمانيهء زكات توان داد . چنان كه در قرآن فرمود * ( « وَاَلَّذِينَ يَبْتَغُونَ اَلْكِتابَ مِمَّا مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ فَكاتِبُوهُمْ إِنْ عَلِمْتُمْ فِيهِمْ خَيْراً وَآتُوهُمْ مِنْ مالِ الله اَلَّذِي آتاكُمْ » 24 : 33 ( 1 ) .