1 - تشيع روحى
2 - تشيع سياسى « 37 »
هامش
( 37 ) - تشيع روحى و سياسى و تفكيك ميان آن دو ، تعبير و برداشت ديگرى است از تفكيك ميان مقام " امامت " و " خلافت " بدين معنى كه امامت وجههء معنوى وراثت الهى پيغمبر است ، اما خلافت وجههء سياسى و حكومتى و به عبارت ديگر دنيائى پيغمبر مىباشد . يعنى چون پيغمبر داراى دو مقام ( حكومت و نبوت ) بوده است ، ادامهء رسالتش در دو رشتهء جدا از هم ( خلافت و امامت ) جريان مىيابد . . .
تفكيك عينى قدرت سياسى از امامت معنوى هرچند كه در تاريخ اسلام واقع شد ، ولى پرواضح است كه هرچه واقع گردد بدان معنى نيست كه حقيقت دارد و با حق سازگار است ! !
واقع و حق اين است ، همانطور كه اسلام سياسى و اسلام روحى دو بعد و دو ضلع هستند از يك مجموعه ، همچنين تشيع روحى و تشيع سياسى هم دو جزء هستند از يك كل .
و همانطور كه جنبهء فرمانروائى رسول خدا ( ص ) از وجههء نبوتش قابل تفكيك نيست ، همچنين امامت و خلافت هم قابل تجزيه نمىباشند .