هامش
الحديد معتزلى در شرح نهج البلاغه / ج 1 / صفحه 128 اين كلام را از عمر بن الخطاب به اين عبارت " ما مات رسول اللّه ( ص ) و لا يموت " نقل كرده ، مىگويد همهء مورخان و سيرهنويسان بر نقل آن اجماع و اتفاق دارند . سپس اضافه مىكند كه ابو بكر وى را آگاه ساخت و آيات :" إِنَّكَ مَيِّتٌ وَ إِنَّهُمْ مَيِّتُونَ . . .و. . . أَ فَإِنْ ماتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلى أَعْقابِكُمْ . . . "براى او خواند و عمر گفت مثل اينكه من تابهحال اين آيات را نشنيده بودم ، حال دانستم كه پيامبر مرده است . ابن ابى الحديد مىگويد : اين يكى از مواردى است كه شيعه دليل بر كمى علم عمر آورده و اينكه او اگر قرآن مىدانست و يا نسبت به مفاهيم قرآن ، آگاهى داشت چنين سخنى را نمىگفت . . . سپس از قاضى القضاة و سيد مرتضى گفتار مشروحى نقل كرده و خود نيز اظهار نظر نموده ، به اين بحث خاتمه داده است
نگارنده با مقايسه آنچه را كه سيد مرتضى و قاضى القضاة و ابن ابى الحديد دراينباره آوردهاند ، اظهار نظر و برداشت مؤلف والامقام اين كتاب را ، متينتر و قابلقبولتر يافتم كه قبل از همه چيز اضطراب و بحرانزدگى و احساس " خلأ " از فقدان پيشوا ( ص ) موجب گرديد كه آن صحابى معروف چنين سخنى بر زبان آورد . . .