1 - 2 : غيبت صغرى ، نوّاب اربعه ، غيبت كبرى
روايات
1 . مفضل بن عمر مىگويد : « شنيدم امام صادق عليه السّلام مىفرمود : صاحب الامر دو غيبت دارد . در يكى از ايندو غيبت ، در مسائل دينى و شبهات ، مردم به اهلش - نمايندگان خاص امام - مراجعه مىنمايند و در غيبت بعدى گفته مىشود : « امام غايب از دنيا رفته است ، اگر زنده هست پس كجاست ؟ » ، ( مفضل مىگويد ) عرض كردم : « در آن زمان چه بايد كرد ؟ » فرمود : « اگر كسى ادعاى امامت كرد از او سؤالاتى بكنيد « 1 » مىبينيد همان جوابهايى را مىدهد كه افراد ديگرى كه مثل او ادعا كردهاند يا مىكنند جواب مىدهند . » « 2 »
2 . اسحق بن عمار مىگويد : امام صادق عليه السّلام فرمود : « امام قائم دو غيبت دارد ، يكى كوتاه و ديگرى بلند ، در غيبت اول غير از شيعيان خاص او كسى از محلش اطلاعى ندارد و در غيبت دوم ، غير از دوستان نزديك و خاص او كسى جايش را نمىداند . » « 3 »
3 . عبد السلام هروى از امام رضا عليه السّلام از پدران بزرگوار آن حضرت از امير المؤمنين عليه السّلام نقل مىكند كه فرمود : رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله و سلّم فرمود : به حق آن كسى مرا به پيامبرى فرستاد ، امام قائم از نسل من ، بعد از اينكه ولايت من به او مىرسد ، غايب
هامش
( 1 ) . ظاهرا مقصود اين است كه حضرت حجت عليه السّلام طورى به سؤالات جواب مىدهند كه هيچكس جز ايشان آنطور جواب نداده و نمىدهد . در حالىكه پاسخهاى مدعيان همه شبيه به هم و داراى يك سبك و سياق است و معلوم است كه همهء آنها از اشخاص معمولى سر زده است . مترجم
( 2 ) . اثبات الهداة ، ج 3 ، ص 445 ، روايت 30 .
( 3 ) . اثبات الهداة ، ج 3 ، ص 445 ، روايت 29 .