فرمود وليمهء ترتيب فرمود و مردم را طلبيده دعوتى مستوفى داد چنان كه قبل از اين گذشت و چون طعام خورده شد مردمان بسخن مشغول گشتند و زينب در گوشهء خانه روى به ديوار نشسته بود و حضرت بسبب محبتى كه به مجالست زينب داشت ميخواست كه مردم بروند و ايشان بمكالمه و محاوره مشغول شده مجلس را مطول ساختند و آخر حضرت خود از مجلس برخواست و برفت و اكثر صحابه به تبعيت او برخواستند و برفتند و سه كس ماندند و هم چنان سخنان ميگفتند و حضرت بدر خانه آمد شرم ميداشت كه ايشان را عذر خواهد و بعد از انتظار بسيار كه خلوت شد بخانهء زينب در آمد انس خواست كه بخانهء زينب در آيد حضرت پرده بر در حجره فرو گذاشت آيهء حجاب نازل شد كه * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ) * اى كسانى كه گرويدهايد به خدا و رسول * ( لا تَدْخُلُوا بُيُوتَ النَّبِيِّ ) * در ميائيد به خانه هاى پيغمبر * ( إِلَّا أَنْ يُؤْذَنَ لَكُمْ ) * مگر در وقتى كه دستورى داده شويد يعنى شما را بخوانيد * ( إِلى طَعامٍ ) * به خوردن طعام اين متعلقست به يوذن زيرا كه متضمن معنى يدعى است و اين اشعار است به آنكه نيكو نيست دخول شخصى بر طعام بدون دعوت و اگر چه مأذون باشد كما اشعر به قوله * ( غَيْرَ ناظِرِينَ ) * حالست از ضمير تدخلوا يعنى درآئيد در بيوت پيغمبر بعد از اذن در حالتى كه غير منتظر باشيد يعنى انتظار نبريد * ( إِناه ) * وقت طعام را يا رسيدن به آن چه اناء بمعنى وقت و بلوغ هر دو آمده است و ميتواند بود كه حال باشد از ضمير لكم يعنى آنكه مگر اذن دهند شما را در حالتى كه انتظار وقت طعام نكشيد و يا منتظر رسيدن آن نباشيد چه مرويست كه جمعى بودند كه محافظة وقت طعام ميكردند و چون آن وقت ميرسيد و اثر دود از مطبخ ظاهر ميشد مىآمدند و مينشستند حكم شد كه چون در رويد منتظر آن مباشيد كه طعام
برسد و در كشاف آورده كه غير ناظرين حالست از لا تدخلوا و استثنا بر وقت و حال معا واقع شده و ( كأنه قيل لا تدخلوا بيوت النبى الا وقت الاذن و لا تدخلوها الا غير ناظرين ) در ميائيد به خانه ها مگر در وقت اذن و در ميائيد در آن مگر در حالتى كه منتظر باشيد بطعام خوردن * ( وَلكِنْ إِذا دُعِيتُمْ ) * و لكن چون خوانده شويد * ( فَادْخُلُوا ) * پس درآئيد * ( فَإِذا طَعِمْتُمْ ) * پس چون طعام خورديد * ( فَانْتَشِرُوا ) * پس پراكنده شويد و مكث مكنيد آيه خطابست به كسانى كه منتظر طعام رسول بودند و بجهة آن در خانهء وى مينشستند چنان كه گذشت و اگر نه هيچكس را جايز نبود كه بجهة غير طعام نيز در خانه او درآيند و بث كنند اذن بدون اوى و قوله * ( وَلا مُسْتَأْنِسِينَ ) * عطف است بر ناظرين يا مقدر بفعل محذوف اى
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي ) — صفحة 316
مساهمون: الملا فتح الله الكاشاني
ص٣١٦