چه اسقاط عقاب بتوبه بر مذهب صحيح تفضل است و بر خداى تعالى واجب نيست عقلا پس آيه قاضى است به آنچه عقل مقتضى آنست و مويد اينست كه فرمود * ( إِنَّ اللَّه كانَ غَفُوراً رَحِيماً ) * چه مدح برحمة و غفران فرع آنست كه بنده مستحق عقاب باشد و سزاوار مؤاخذه و مدح نيست در مغفرت و رحمت كسى
كه غفران و رحمت بر او واجب بوده باشد حاكم ابو القاسم خسكانى باسناد خود از عمرو ابن ثابت نقلكرده كه ابى اسحق روايت كرده از امير المؤمنين ( ع ) كه آن حضرت فرمود كه
فيما نزلت رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللَّه عَلَيْه ) * فانا و اللَّه المنتظر
يعنى آيه رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللَّه عَلَيْه در حق ما نازل شده پس به خدا سوگند كه منم منتظر شهادت و جمهور مفسران و اصحاب اخبار نيز برانند كه آيه در شان عاليشان امير المؤمنين ( ع ) نازل شده و عبيده حارث و حمزهء عبد المطلب كه بدرجهء شهادت رسيدند چنان كه در سورهء آل عمران گذشت و در حق جعفر ابن ابى طالب كه در موته شهيد شد و آن چنان بود كه حضرت رسالت ( ص ) او را امير لشگر گردانيده بغزا فرستاد و او را بتقوى و احتياط و حراست لشگر و صبر بر كارزار وصيت فرمود و جعفر با كفار كارزار كرده داد شجاعت بداد و مبارزان بسيار بر خاك تيره انداخت آخر ملعونى در آمد و تيغى بزد و دست راست او را بيفكند وى رايت بدست چپ گرفت و ميگفت انا ابو الشبل و ذو القرنين اخو النبى المصطفى الامين لا باس لما قطعت يمينى مع شمالى و قوى دينى ملعون ديگر در آمد و ضربتى ديگر بر دست چپش زد و بيفكند او طمع از خود برداشت و روى بمدينه آورده گفت السلام عليك يا رسول اللَّه مودع لاسلام زائر پس گرد وى در آمدند و او را شهيد كردند و نيزهاى بسيار بر او زدند و بنيزه از زمينش برداشتند و در هوا بردند حقتعالى وى را بر سر آن نيزه زنده گردانيد و بجاى دو دست وى را دو پر داد و از سر نيزه پرواز كرده بر آسمان شد و در بهشت با فرشتگان پرواز مىكند و به جهت اين او را جعفر طيار خوانند و امير المؤمنين ( ع ) فرموده كه
و جعفر الذى يضحى و يمسى يطير مع الملائكة ابن امى
رسول از اين قضيه بسيار متالم شد و بدر سراى وى آمد در بزد و اسماء بنت عميس كه زن جعفر بود در بگشاد رسول گفت اى اسما كودكان را نزد من آورد اسما جامها را در ايشان پوشانيد و نزد رسول آورد آن حضرت يكى را بران راست نشاند و ديگرى بر ران چپ درست مبارك بر سر ايشان فرود آورد و ميگريست اسما گفت يا رسول اللَّه با فرزندان من به نوعى سلوك ميكنى كه با يتيمان ميكنند رسول ( ص ) فرمود كه اى اسما خدا ترا مزد دهد بشهادت جعفر اما بشارت باد ترا كه خداى تعالى وى را دو پر داد كه بپريد و اكنون در بهشت ميپرد حاصل كه فَمِنْهُمْ مَنْ قَضى نَحْبَه اشارت بجعفر و حمزه و ابو عبيده است و مراد بقوله وَمِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ امير المؤمنين ( ع ) كه هميشه انتظار
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي ) — صفحة 272
مساهمون: الملا فتح الله الكاشاني
ص٢٧٢