خويشتن شناسى
از اين روايت تاريخى بر ميآيد كه عثمان بر اثر يقينى كه به جرائم و گناهان خويش داشته بيش از اين كه به مفاد رواياتى كه هوادارانش برايش ساخته و نقل كردهاند . مانند حديثى كه به او و نه نفر ديگر مژدهء بهشت ميدهد .
اطمينان داشته باشد به انطباق حديثى بر خويش اطمينان داشته است كه دربارهء يك قرشى نامعلوم و غير مشخص آمده است . پس ، از ترس اين كه آن قرشى مجهول كه پيامبر ( ص ) پيش بينى كرده در مكه به كارى كفر آميز دست خواهد زد خودش باشد از رفتن به مكه و نجات جان خويش خوددارى نموده است ، و همچنان در حصار باقى مانده تا به كشتن رفته است . تازه برايش يقين نبوده كه اگر به مكه رود در آنجا كشته و مدفون شود ، و بفرض كه در آنجا كشته ميشد باز از كجا معلوم كه او همان مرد قرشى باشد كه پيامبر اكرم پيشگوئى فرموده است ؟ !
چگونه عثمان نگران است كه مرد كافرى باشد كه نيمى از عذاب امت اسلامى يا مردم جهان بر دوش و نصيبش خواهد بود در حالى كه طبق روايتى كه هوادارانش ميآورند دوبار بهشت را از پيامبر ( ص ) خريده است : يك بار وقتى چاه « رومه » را احداث كرد و ديگر بار وقتى سپاه تنگدستى را تدارك نمود ( 1 ) ؟ عثمان چطور بيمناك است در حالى كه ميگويند پيامبر اكرم به او مژده داده است كه كشته خواهد شد و در حالى برانگيخته خواهد شد كه بر همه
هامش
( 1 ) حاكم نيشابورى در مستدرك 3 / 107 ثبت كرده و بدون تحقيق در سند آن اظهار نظر كرده كه روايتى « صحيح » و با سند درست است ، در صورتى كه ذهبى يكى از رجال سند اين روايت را كه عيسى بن مسيب باشد تضعيف كرده و گفته كه ابو داود و ديگر رجالشناسان او را ضعيف شمردهاند .