ابن حجر گفته است : روبروى صورت شريف رسول خدا و پشت به قبله ماندن مذهب ما و مذهب جمهور علماء است .
خفاجى در شرح « الشفاء » جلد 3 صفحهء 171 گفته است : روبروى رسول خدا و پشت به قبله زيارت كردن مذهب شافعى و جمهور علماء و منقول از ابى حنيفه است . و ابن الهمام گفته است : آنچه كه از ابى حنيفه نقل شده كه : رو به قبله زيارت كند ، طبق روايت ابن عمران است كه مىگويد : رو به قبر شريف و پشت به قبله باشد ، صحيح نخواهد بود و قول صحيح او همان قول جمهور است .
و گفتهء كرمانى كه : مذهب او بر خلاف مذهب جمهور است ، قابل اعتماد نخواهد بود . زيرا گرچه او در ضريح مباركش آرميده ، ولى زنده است و زائرش را مىبيند . و بديهى است كه در زمان حياتش كسى جز روبرو در مقابلش قرار نمىگرفت .
و در شرح گفتهء ابن ابى مليكه ( 1 ) : « كسى كه دوست دارد روبروى رسول خدا باشد ، قنديلى كه در جهت قبله نزديك قبر قرار دارد ، بر سرش قرار دهد » گفته است : اين توضيح ، ارشاد به چگونگى زيارت است و اينكه بايد بين او و قبر فاصله باشد .
گفته شده : در حدود چهار ذراع ، با آن فاصله داشته باشد و گفته شده :
سه ذراع . و اين حكم به خاطر اين است كه دور تر ماندن به ادب نزديكتر است چنان كه در حال حياتش چنين بوده است و بيشتر به همين عقيدهاند . و بعضى از مالكىها عقيده دارند كه : نزديكتر بودن اولى است ، و گفته شده : رفتارى را كه در زمان حياتش در اين مورد داشته ، انجام دهد كه به حسب افراد فرق خواهد كرد .
البته اين بحثها مربوط به زمانهاى صدر اول است ، ولى اكنون ضريحى برايش قرار دادهاند كه مانع از نزديك شدن به خود قبر است و طبعا نزديك
هامش
( 1 ) عبد اللَّه بن عبيد اللَّه ، متوفى در سال 117 كه اصحاب صحاح ششگانه از او روايت كردهاند .