جل جلاله با مقامى شريف در گذشتند و به سعادت و اكرام خداوند پيروز شدند ، سپس احاديثى كه دليل حسن عقيدهء عبد إله بن حسن و حسنيان همراه اوست را ذكر كرده ، سپس گويد : من مىگويم : آيا نه اينان عارف به هدايت و به حق اليقين بودند و پرهيزكاران واقعى نسبت به خدا ؟ !
با اين وضع شما به خوبى خواهيد دانست نسبت ارتداد به او ، و بقيهء سادات بنى حسن ، بعنوان نظر شيعه ، دور از حقيقت و راستى است .
و اما « محمد » بن عبد إله بن الحسن ملقب به نفس زكيّه ، شيخ ابو جعفر طوسى او را در رجالش از اصحاب امام صادق ( ع ) شمرده و ابن مهنادر عمدة الطالب ص 91 گويد :
او را در « أحجار الزيت » كشتند و اين است سبب لقب او به نفس زكيه ، زيرا روايت شده پيغمبر خدا ( ص ) فرمود در أحجار الزيت نفس زكيه اى را از فرزندان من ، خواهند كشت .
و سيد بن طاوس در اقبال ص 53 بطور مبسوط برهان بر حسن عقيدهء او آورده ، و اينكه خروج او براى امر بمعروف و نهى از منكر بود و او از قتل خود خبر داشت و آن را خبر مىداد . سپس گويد : اينها همه نشانهء تمسك آنان به خدا و رسول - ( ص ) است .
اينست عقيدهء شيعه دربارهء نفس زكيه چنانچه در مقاتل الطالبيين ص 85 دربارهء وى گويد : او افضل اهل بيتش و اكبر اهل زمانش در علم به كتاب خدا و حفظ آن بود ، و فقه او در دين ، و دليرى و سخاوت و ابهتش از همه برتر بود . و اماميه از نسبت دادن ارتداد از دين كه او ، سخت بدورند و هر كس چنين تهمتى زند همانا افترائى بزرگ و گناهى آشكار مرتكب شده است .
و اما « ابراهيم » بن عبد اللَّه كه در « باخمرى » كشته شد و كنيه اش ابو الحسن است شيخ الطائفه او را از رجال امام صادق ( ع ) شمرده و جمال الدين مهنا در « العمدة » ص 95 گويد : او در بسيارى از فنون از بزرگان علماء بوده است . و دعبل خزاعى شاعر شيعه در اشعار معروفش كه به حرف تاء ختم مىشود « مدارس آيات . . . » و شهداى اهل
الغدير ( فارسي ) — صفحة 105
مساهمون: جمعي از مترجمين
ص١٠٥