تولد و وفات
:
از تاريخ ولادت شاعر ما حمّانى كمترين خبرى در دست نيست ، ولى از تاريخ وفاتش كه در سال 301 و وفات پدرش كه در سال 206 در خلافت معتمد ( 1 ) واقع شده نشان مىدهد سيّد از معمرين بوده و قرن سوم را از اول تا آخر درك كرده است .
در تاريخ دقيق وفات او اختلاف پديد آمده نسابهء عمرى در كتاب « المجدى » از قول شيخ ما ابو الحسن بن جعفر سخنى نقل كرده ، كه خلاصه اش اين است :
« حمانى سال 270 پس از بيرون آمدن از زندان بدرود زندگى گفته است .
ابن حبيب صاحب « التاريخ فى اللوامع » مرگ او را سال 301 گفته و اين صحيح است . . . »
و ابن اثير گفته : وفات او به سال 260 روى داد و خدا آگاه است .
بعقيدهء ما تاريخ صحيح ، همانست كه صاحب المجدى آن را صحيح دانسته زيرا او بعد از حوادثى كه بر سر بنى طاهر بن مصعب آمد و حكومتشان بعد از مرگ آخرين رئيسشان عبيد اللَّه بن طاهر متوفى در شوال 300 منقرض شد ، بر خانههاى مخروبه آنها گذر كرده و اشعارى از خود بعنوان عبرت سروده است از اين رو بايد بپذيريم كه تا آنوقت زنده بوده و در 301 بدرود زندگى گفته است .
از سيد ما حمّانى ، فرزندانى با شخصيت و دودمانى از علما ، پيشوايان و شخصيتهاى بزرگ كه برخى در طليعه شعرا و ادباء و خطبا قرار گرفتهاند بجاى مانده :
خاندان مشهور « قزوينى » كه بنيادهاى اصيل و عميقى در علم و فضل و ادب داشته و در شهرهاى مختلف عراق مىزيند از فرزندان حمانى مىباشند .
چنان كه او را پدران بزرگواريست كه در قلهء شرف و نهايت درجه فضيلتاند يكى از آن پدران جد اعلاى او زيد شهيد است در اينجا مناسب است خلاصه اى از عقيدهء شيعه را دربارهء زيد متعرض شويم زيرا پوششى از اغراض جنايتكارانه و نسبتهاى دروغين در ميان آمده كه لازم است برداشته شود .
هامش
( 1 ) « مروج الذهب » 2 ر 413 .