وحشتى است كه در شام به آنان مىرسد كه مانند آن را هرگز به ياد نداشتهاند ، زمان اين قحطى پيش از قيام حضرت قائم و فرارسيدن وحشت و ترس بعد از قيام آن حضرت خواهد بود » « 1 »
البته پيرامون اينكه مسئله قحطى كه در روايت آمده مخصوص دشمنان اهل بيت ( ع ) باشد دليلى را نيافتم ، مگر اينكه به صورت بحرانى ، اقتصادى باشد كه حكومت ستمگران در عراق گرفتار آن بوده و از آن سخت رنج مىبرند .
وحشت و ترسى كه بعد از ظهور حضرت مهدى ( ع ) سرزمين شام را فرامىگيرد ، منافاتى با وجود آن قبل از ظهور آن بزرگوار ندارد و روايت بعدى صراحت دارد كه اين اضطراب و وحشت پيش از ظهور حضرت مهدى ( ع ) فزونى مىيابد . از امام باقر ( ع ) روايت شده كه فرمود :
« پيش از قيام قائم ، مردم در اثر گناهانشان بوسيلهء آتشى كه از آسمان بر آنها آشكار مىشود ، در عذاب بوده و رنج مىبرند و نشانهء سرخفامى كه آسمان را مىپوشاند و فرورفتن زمين در بغداد و بصره و خونهايى كه در آنجا ريخته مىشود و خانههايى كه خراب مىگردد و هلاكتى كه در بين اهالى آن سامان بوجود مىآيد و وجود چنان اضطرابى كه اهل عراق را فرامىگيرد بگونهاى كه موجب سلب آرامش آنها مىگردد » « 2 »
البته لازم نيست اين علامات و نشانهها ، بگونهاى كه در روايت آمده بطور زنجيرهاى و پشتسرهم محقق شود ، بلكه اضطراب و وحشت و فرورفتن زمين ، پيش از نشانههاى آسمانى خواهد بود و ظاهرا مراد از آتش آسمان و سرخى آن ، نشانهء الهى مىباشد نه مثلا ، آتش انفجارها .
روايت بعدى كه از امير المؤمنين ( ع ) نقل مىشود ، برخى از حوادث و پيشامدهايى را كه در عراق و در زمان حاكميّت ستمكاران پيش از سفيانى و قبل از ظهور حضرت مهدى ( ع ) واقع مىشود ، بيان مىنمايد ، از انس بن مالك نقل شده است كه گفت :
هامش
( 1 ) - بحار ج 52 ص 222 .
( 2 ) - بحار ج 52 ص 221 - 222 .