خورشيد است آن گاه كه ابرها از ديدگان مردم پنهانش نمايند . و همانا كه من مايهء امنيت اهل زمين هستم چرا كه ستارگان نيز مايهء امنيت و امان اهل آسمان مىباشند .
اخبار و رواياتى كه با همين مضمون وارد شده و بر اين معنى دلالت دارند بى شمارند و مقتضاى همهء آن روايات اين است كه امام زمان عليه السلام در زمان غيبت ، از باب لطف به مؤمنان مسائل باطل را ردّ نموده و مردم را به سوى حق هدايت مىنمايد . و اينكه اين كار با اسباب و عوامل پنهان انجام مىشود . كه حديث استفاده از خورشيد پشت ابر نيز به همين مسأله اشعار دارد زيرا بديهى است كه استفاده از اسباب و عوامل آشكار در زمان غيبت منتفى است و اگر در بعضى از اين روايات آمده است كه آن حضرت در زمان غيبت حق را آشكار مىنمايد ، منافاتى با مخفى بودن اسباب و عوامل اين كار ندارد . . . » « 1 » .
تقويت فقها در عصر غيبت
چنان كه پيشتر در هنگام بحث از سازمان نيابت و سفارت از امام زمان در زمان غيبت صغرى اشاره نموديم چنين سازمانى حكم زمينه سازى براى ارجاع امت در زمان غيبت كبرى به فقيهان عادل به عنوان نمايندگان امام زمان عليه السلام را داشت ؛ تا آنان به عنوان يك نهاد رهبرى ظاهر و پيدا از حضرت مهدى عليه السلام نيابت نمايند . آن حضرت در توقيعى كه به اسحاق به يعقوب فرستاده است ، امت را به مراجعه به اين فقيهان فرمان دادند :
« وأما الحوادث الواقعة فارجعوا فيها الى رواة حديثنا ، فإنهم حجتي عليكم وأنا حجة اللَّه عليهم » ؛
هامش
( 1 ) . مفاتيح الاصول / 496 - / 497 ، باب اجماع .