تشخيص داده در ضمن مقتول ، داراى شش صغير ، مىباشد آيا راننده با اين وضع ضامن دية
مقتول مىباشد يا خير ؟
ج - در فرض سئوال ، وجهي براي ضمان راننده نسبت به دية مقتول به نظر نمىرسد
بخصوص اگر سوار شدن به چنين ماشينى در چنين محلى به اصرار خود مسافر عاقل بالغ
رشيد باشد . بلى اگر شرعا ثابت شود كه راننده تقصير كرده عاقله أو ضامن دية هستند اگر
قتل خطائى باشد ودر شبه عمد خود راننده ضامن است وچنانچه در خصوصيات حادثه
نزاعي باشد محتاج به مرافعه شرعيه است .
س 51 - اگر كسى بر عكس سير ماشين ، با سرعت حركت كند وبا ماشين بر خورد
كند وكشته شود ، آيا تصادم است وراننده بايد نصف ديهاش را بپردازد ( در فرض شبه عمد )
ويا آن كه تمام دية بايد پرداخت شود ؟
ج - اگر در وقتي راننده متوجه شود كه نتواند خود را كنترل كند دية دادن بر أو واجب
نيست ولى اگر در موقعى متوجه شود كه قادر بر كنترل هست وبه خيال اين كه بر خورد نمىكند
تصادم نمايد بعيد نيست در حكم شبه عمد باشد .
س 52 - راننده ماشين سواري در داخل خيابان شهر با سرعت مجاز در حركت است ،
دو كودك با يكديگر بازى مىكنند ناگهان يكى با عجله بسيار خود را به زير ماشين اين راننده
مىاندازد به حدى كه راننده هرگز قادر نيست ونمىتواند خود را كنترل كند ، كودك زير ماشين
تلف مىشود در اين صورت آ يا دية بر أو است يا بر عاقله ويا بر هيچ كدام ؟
ج - با فرض آن كه بچه خودش را جلو ماشين انداخته وراننده هم هيچ گونه قدرتى براي
جلوگيرى نداشته مراعاة احتياط در سرعت متعارف شهر را نموده باشد كسى ضامن
نيست ولى اگر ورثه مقتول در اين أمور مدعى راننده باشند محتاج به مرافعه شرعيه است .
س 53 - كارگرى بدستور معمار كار مىكرد يك روز معمار حاضر نبوده وكارگر مذكور
مشغول گود بردارى شده ، ناگهان خاك ريزش كرده كارگر در زير آوار مانده مىميرد آيا
معمار ضامن است ؟
ج - در فرض سئوال اگر كارگر بدون امر معمار مشغول گود بردارى شده معمار ضامن
نيست واگر به امر أو بوده وبر حسب متعارف لازم بوده كه معمار احتياط مناسب را جهت