ولى شخص ، عرفا آن مخارج را دارد مانند كتب مورد حاجت مىتواند به فرزند
خود ، بدهد .
خمس مال حلال مخلوط به حرام س 385 - پولهائى كه فعلا در دست مردم است ومخلوط به حرام مىباشد
تصرفات در آنها چه حكمي دارد واگر بفرمائيد تا معلوم الحرام نباشد اشكالى ندارد
در صورتي كه شخص ، مبالغ كثيره از اين پولها را كه معلوم الحرام نباشد تدريجا
تحصيل كند ومقدارى از آنها را صرف هزينه زندگى نمايد بعد علم اجمالي پيدا
كند كه در بين آنها حرام بوده بطورى كه نه عين ونه مقدار آن هيچ كدام معلوم نباشد
اين علم اجمالي اثرى دارد يا نه ؟ واگر شخص از مجتهدي تقليد مىكرد كه تمام
پولها را مجهول المالك ، مىدانست وبه وكالت از آن مجتهد ، قبض وتملك مىنمود
بعد از فوت آن مجتهد مىتواند در اين مسأله باقي باشد وبه وكالت از مجتهد حي ،
اخذ وتملك نمايد يا نه ؟ .
ج - تا علم به حرمت خصوص پولهائى كه مورد ابتلاء أو است نداشته باشد
تصرف در آنها جايز است ودر صورتي كه بعد از تصرف ، علم حاصل نمايد كه
مقدارى از آنها حرام بوده ولى مقدار وصاحب آن مجهول باشد قدر يقيني از معلوم
بالاجمال را بايد بعنوان مظالم بدهد واگر علم دارد كه يا در پولهاى خرج شده ويا
در پولهائى كه فعلا مالك است مقدارى حرام هست ومقدار وصاحب آن معلوم نباشد
لازم است قدر متيقن از معلوم بالاجمال پولهاى خرج شده را مظالم بدهد وپولهاى
موجود را تخميس نمايد وچون مباني ، مختلف است وبقاء در مورد سؤال ، خالى از
اشكال نيست ، تا علم بغصبيت أموال مورد ابتلاء نداشته باشيد مجازيد در تصرف
آن .
س 386 - شخصي شغل أو حفر چاه در داخل منازل اشخاص بوده
وصاحب كار با أو قرارداد مىنموده كه مثلا ده متر چاه بكند وأو خيانت مىكرده
ونه متر مىكنده وبجاى ده متر ، تحويل مىداده واز اين شغل مبالغى اندوخته كرده
اكنون از افعال قبلي پشيمان شده ودسترسى به صاحبان كار ندارد كه آنها را راضى
نمايد در اين صورت اگر خمس آن مبالغ را بدهد برئ الذمة مىشود يا خير ؟ .