بين صلاتين فرمودهاند كه ظاهر در جماعت است بنابر اين بر حسب أصول مذهب
وأدله صحيحه كتابا وسنة واجماعا شبههاى در جواز ، نيست به شرحي كه در كتب فقه ،
مبسوطا مذكور است واين جانب هم در مجالس درس ومباحثه ، تحقيق كردهام
وآنچه را أهل سنت بزعم دليل بر وجوب تفريق ، گفتهاند مردود است وحتى بعض
علماء محقق أهل سنت ، صحت مذهب اماميه را تحقيق وتأييد نمودهاند وبلكه
جواز جمع بين صلاتين را چنان كه مذهب اماميه است در كتاب خاص به اين مسأله ،
اثبات وقبول كردهاند ، مانند حافظ غمادى در ( إزالة الحظر عمن جمع بين الصلاتين
في الحضر ) وحامد بن حسن شاكر التميمي در ( قرة العين في الجمع بين الصلاتين ) ،
بلى افضليت تفريق از جمع ، في الجملة بر حسب روايات ، ثابت است ولى ثبوت آن
بنحو اطلاق ، بر حسب أدله ، محل تأمل بلكه معلوم العدم است وقدر مسلم از
افضليت تفريق ( عند الاتيان بالنوافل أو لانتظار الجماعة ونحوهما ) مىباشد وهر چند
حصول تفريق به اتيان نافله ، نيز محل تأمل شده است وخلاصه آنچه از مجموع
أدله استظهار مىشود اين است كه أداء نماز ، در أول وقت وهر زمانيكه أقرب به
أول وقت باشد اگر تأخر به جهت نافله يا انتظار جماعت نباشد أفضل است والا
تفريق وتأخير أفضل است ، مثلا اگر قاصد خواندن نافله يا منتظر جماعت نباشد
خواندن نماز عصر بعد از ظهر أفضل است ولى جمع بين صلاتين بنحو جمع تأخير
بدون علت ، مرجوح است ، پس خلاصه استظهار اين مىشود كه تفريق بين صلاتين
في حد نفسه از جمع تأخير ، مطلقا أفضل است وجمع بين صلاتين به جمع تقديم في
حد نفسه از تفريق ، أفضل است والله العالم .
س 6 - بعضي از كارگران ، كارشان خارج از محل سكونتشان است واز
طرف مؤسسه مربوطه ، وسيله اياب وذهاب ، براي آنان فرآهم است اما طورى است
كه به أداء نماز ، در وقت نمىرسند زيرا ماشين قبل از وقت نماز ، حركت مىكند
وبعد از وقت ، به مقصد مىرسد وبين راه هم حاضر به توقف نيست ، تكليف اين
كارگران چيست ؟ آيا بايد از اين كار دست بكشند ويا تأخير نماز وقضاء آن براي
آنان جائز مىباشد وفرض اين است كه دست كشيدن از كار هم موجب مختل
شدن معاش وزندگى آنان مىشود ؟ .