90 . هشام مىگويد : از امام عليه السّلام پرسيدم : جهاد با كدام يك از دشمنان واجبتر است ؟
فرمود : آنكه به تو نزديكتر ، با تو دشمنتر ، نسبت به تو زيانبارتر ، در دشمنى بزرگتر و در عين نزديك بودن ، پنهانتر باشد و آنكه دشمنان تو را بر تو مىشوراند و او ابليس است . او به وسوسهء دلها موكل است ، پس تمام دشمنىات را براى [ فرو ريختن بر سر او و ياران ] او مهيا كن . و مبادا او در راه هلاكت تو پايور و مقاوم باشد ، ولى تو در مبارزهء با او سستى ورزى كه او با همهء قدرتش [ چون استقامت كنى ] از تو سست بنيانتر است و با تمام شرى كه دارد زيانش از تو كمتر . [ پس بدان ] اگر به ريسمان الهى چنگ اندازى به راه راست هدايت يافتهاى .
91 . اى هشام ، سه چيز است كه خدا به هركس بدهد او را مورد لطف خود قرار داده است : عقلى كه بدان از گزند هواى نفس خود ايمن شود ، دانشى كه او را از نادانىاش وارهاند و بىنيازى و غنايى كه او را از بيم فقر كفايت كند .
92 . اى هشام ، از اين دنيا و مردمان آن برحذر باش ، چرا كه آنان چهار دستهاند ، يكى سرنگونشدهاى در آغوش هواى نفس خود در غلتيده ، ديگرى كسى است كه نيكو مىخواند و دانش مىآموزد و هرچه دانش افزايد ، تكبرش زياد گردد و با خواندنش و عملش بر زيردستان بزرگى فروشد ، سومين كس عابد جاهل است كه دونمرتبگان در عبادت را كوچك مىشمرد و دوست مىدارد كه بزرگ شمرده شود [ و همگان در خدمت به او آماده باشند ] و آخرين كس ، صاحب بصيرتى و عالمى كه راه حق را مىشناسد و مىخواهد حق را برپا دارد و دانش خود را به كار گيرد ، اما به دليل ناتوانى يا چيرگى [ زورمداران ] از پرداختن به دانستههاى خود و عملى كردن آن ناتوان است و از همينرو هماره اندوهگين است . اين شخص برترين اهل زمان خود و خردمندترين آنان است .
أعلام الهداية ( پيشوايان هدايت ) ( فارسى ) — صفحة 283
مساهمون: منذر حكيم
ص٢٨٣