مىبينيم امام عليه السّلام پيامى شفاهى به بعضى از شيعيان فرستاده كه متضمّن بعضى از راهنمايىها و هشدارهايى براى كسانى است كه در اين عرصه به فعاليّت مىپردازند كه اين پيام در جواب نامهء يك شيعه كه از امام عليه السّلام در اين رابطه توضيحاتى خواسته بود بيان شده است . در نامهء آن شيعه آمده است : حاجت من اين است كه مرا راهنمايى كنى كه چگونه با اين سلطان مدارا كنم و چگونه امر خود را تدبير نمايم همچنان كه به دعاى شما حاجتمندم . امام عليه السّلام به فرستادهء او فرمودند :
به او بگو : از اينكه سلطان به ماهيّت واقعى تو پى ببرد برحذر باش . به همين خاطر در انتخاب كارگزاران از جانب او بر او خرده مگير ، اگرچه در انتخاب آنان اشتباه كرده باشد . كسانى كه سلطان از آنها دورى مىكند براى انجام كارها انتخاب نكن . اگرچه آنان از نظر عهد و پيمان يا خويشاوندى با تو نزديك باشند . چرا كه كار اوّل او را به تو نزديك مىكند و دوّمى او را از تو مىرنجاند . امّا تو حالت ميانه به خود بگير و كسانى كه از جانب او يا براى او انتخاب مىشوند اگر عيبى دارند فقط عيب آنها را گوشزد كن . همچنين از تعريف و تمجيد بيش از حدّ آنها بپرهيز . همچنين از مخالفت شديد با كسانى كه پادشاه آنها را از خود رانده است بپرهيز [ چرا كه ممكن است روزى دوباره به قدرت برسند و با تو سر ناسازگارى گيرند ] و اگر حيلهاى مىجويى در حيلهجويى خود بسيار حسابشده عمل كن .
تا آنجا كه فرمودند :
مبادا كه خيرخواهى براى سلطان تو را به دشمنى با نزديكان و اطرافيان او بكشاند .
چرا كه چنين خيرخواهى از حقوق او بر تو نيست . و لكن بيشترين حقّى كه او دارد و به سلامت تو نيز نزديكتر است ، اين است كه به اندازهء توان خود دشمنىشان را برنينگيزى و آنها را با خود خوب نگهدارى « 1 » .
هامش
( 1 ) . نزهة النّاظر 114 ، مستدرك الوسائل 12 / 188 .