مورد سوّم : قاعدهء تربيتى در عرصه قبول مسئوليت و رهبرى
امام صادق عليه السّلام يك قاعدهء اخلاقى كلّى را بنيان نهاد . ضابطهاى كه مؤمنين بر طبق آن با يكديگر رابطه برقرار كرده و در تمام عرصههاى زندگى آن را پياده كنند . قاعدهاى كه باعث رشد و بالندگى فضيلت در جامعه ، همچنين باعث رقابت صحيح و سازنده و برترىجويىهاى اصولى گشته و با فقدان چنين قاعده يا تبديل آن به معيارهايى متناقض ، ارزشها نابود گشته و نيروها به هدر مىرود كه نتيجهء آن همان قاعدهء شوم « تقديم مفضول بر فاضل » يا به رهبرى برگزيدن شخص پايينتر با وجود شخص بالاتر و بالياقتتر است .
امام صادق عليه السّلام فرمودهاند : هركس مردم را بهسوى خود بخواند در حالىكه در ميان جامعه داناتر از او يافت مىشود ، او بدعتگذار و گمراه است « 1 » .
مورد چهارم : سختىها و قدرت مقاومت
امام صادق عليه السّلام هميشه ياران خود را در حال آمادگى كامل نگاه مىداشت .
آن حضرت چندين بار به آنان گوشزد كرده بود كه پيروى از راه آن حضرت ممكن است به سختىها و بلاهايى كه تحمّل آن جز براى كسانى كه از سوى خداوند متعال انتخاب شدهاند آسان نيست ، منجر شود . همچنانكه تشيّع نيز جز بر كسانى كه آمادگى قربانى شدن و تحمّل بلا دارند بر كس ديگر سزاوار نيست . اين روشى الهى بود كه خداوند متعال با اولياى خود بدان رفتار مىكند ، روايت شده هنگامى كه در نزد امام صادق عليه السّلام از بلاهايى كه به مؤمنان مىرسد ذكرى به ميان آمد فرموده است :
هامش
( 1 ) . تحف العقول 375 ، بحار الانوار 78 / 259 .