5 . لغزشگاهها و آفتهاى دانشجويان
انسان هر مقدار از دانش كه بياموزد باز به دانش بيشترى محتاج است و در بسيارى از موارد بعضى از حقايق بر وى پوشيده مىماند . به همين جهت است كه امام باقر عليه السّلام به دانشجويان و دانشمندان توصيه فرمودهاند تا در پاسخ دادن به سؤالات ، جانب احتياط را رعايت كنند تا اينكه مبادا كسى را در وادى انحراف انداخته يا گمراه سازند . آن حضرت در روايتى در اين رابطه مىفرمايند :
« الوقوف عند الشبهة خير من الاقتحام في الهلكة ، و تركك حديثا لم تروه خير من روايتك حديثا لم تحصه » ؛
توقّف كردن و دست نگهداشتن در موارد شبههناك از غرق شدن در درياى هلاكت بسيار بهتر است و اگر روايت حديثى را كه با سند صحيح به تو نرسيده ترك كنى بهتر از آن است كه حديثى را بگويى كه به حساب آن نرسيده و درستى آن بر تو آشكار نشده باشد » « 1 » .
آن حضرت همچنين فرمودهاند :
آنچه را كه مىدانيد بگوييد و آنچه را كه نمىدانيد در رابطهء با آن بگوييد : خداوند به آن داناتر است ، چراكه گاه شخص آيهاى از قرآن را به صورت انتزاعى و از روى نادانى بهگونهاى معنا و تفسير مىكند كه بهواسطهء اين تفسير غلط به فاصلهاى بيش از فاصلهء بين زمين و آسمان سقوط مىكند « 2 » .
هامش
( 1 ) . كافى 1 / 50 .
( 2 ) . كافى 1 / 42 .