« الكمال كل الكمال : التفقه في الدين ، و الصبر على النائبة و تقدير المعيشة » ؛
برترين كمال كه دربردارندهء همهء كمالهاست ، تفقّه در دين ( فهم دينى ) ، صبر بر مصائب و برنامهريزى براى معيشت و زندگى است « 1 » .
امام باقر عليه السّلام پرسيدن را كليد دروازهء دانش دانسته و ياران خود را به پرسش كردن تشويق مىنمودند . آن حضرت در اين رابطه روايتى از جدّ بزرگوار خود حضرت رسول اكرم صلّى اللّه عليه و إله نقل فرمودهاند كه فرمود :
« العلم خزائن و مفتاحها السؤال ، فاسئلوا يرحمكم اللّه ، فانه يؤجر فيه أربعة :
السائل ، و المعلم ، و المستمع ، و المجيب لهم » ؛
دانش همچون گنجينهها و كليد اين گنجينهها سؤال است . پس اى بندگان خدا - خداوند شما را رحمت كند - سؤال كنيد . كه در اين كار چهار نفر اجر و پاداش مىگيرند : سؤالكننده ، پاسخدهنده ، شنونده و آنكس كه آنان را اجابت كند « 2 » .
2 . جايگاه ممتاز دانشمندان و فضيلت آنان
امام باقر عليه السّلام در كلمات گهربار خود فضيلت دانشمندان را بيان داشته و آنان را از عابدان برتر دانستهاند . چراكه علم حقيقى انسان را به بيدارى كامل و پيدا كردن بصيرت نسبت به حقايق ، تصوّرات ، رويدادها و موضعگيرىها مىرساند . پس چنين انسانى هيچگاه كارى را با كارى و موضعگيرىاى را با موضعگيرىاى مخلوط نكرده و امر بر او مشتبه نمىشود . و در اين هنگام است كه در همهء عرصههاى زندگى خود قادر به جدا كردن حقّ از باطل و رسيدن به واقعيّت مىباشد . امام باقر عليه السّلام در اين رابطه فرمودهاند : دانشمندى كه از دانش خود
هامش
( 1 ) . كافى 1 / 32 .
( 2 ) . حلية الاولياء 3 / 192 .