خلفاى اموى باهم رقابت مىكردند . همچنان كه آوازخوانان نيز براى دستيابى به همين اموال و جايزهها با يكديگر به رقابت مىپرداختند .
حاكمان اموى در بالاترين رتبه از رفاه ، آسايش ، نازونعمت و تجمّل زندگى مىكردند . آنان دارايىهاى مسلمانان را در راه دستيابى به لهوولعب و شهوات خود به هدر مىدادند . آنان در زمانهاى كه بسيارى از مردم در حالت فقر ، گرسنگى و محروميّت زندگى مىكردند ، اموال مسلمانان را در ميان نزديكان خود تقسيم مىنمودند .
در اين دوران با زير پا گذاشته شدن اصل مسئوليت متقابل در اجتماع و اهميّت ندادن به ناراحتىها و مسائل مردم و عدم تشويق توانگران به انفاق بر ناتوانان اختلاف طبقاتى در جامعه رو به افزايش نهاد .
علاوه بر همهء اين مطالب مشكل ديگرى كه در زمينهء اقتصاد گريبانگير مردم مستضعف شده بود چند برابر شدن مالياتهايى بود كه دولت از مردم مىگرفت . حاكمان اموى - مخصوصا در زمان هشام بن عبد الملك همان كسى كه آنچه در بيت المال مسلمانان جمع مىشد بهپاى شاعرانى كه وى را مدح و ستايش مىكردند مىريخت - مالياتهاى جديدى بر انواع صنعتها و حرفهها وضع نمودند « 1 » .
خود سليمان بن عبد الملك در اعترافى كه كرده است حالت رفاهزدگى و ميل به هرزگى و عيّاشى كه حاكمان بنىاميّه بدان پايه رسيده بودند را اينگونه توصيف نموده است : ما غذاهاى بسيار نيكو و لذيذ خورديم ، لباسهاى بسيار نرم و فاخر پوشيديم ، بر مركبهاى راهوار سوار شديم ؛ هيچ لذّتى براى من
هامش
( 1 ) . اغانى 1 / 339 .