ماهى ، توتون ، ميوهها « 1 » ، ابريشم و زغال چوب مىخرند و در عوض به آنها چاى ، قند ، لباس ، پارچههاى نخى صابون و مصنوعات مسى و آهنى مىفروشند .
رقم عمدهء صادرات برنج ، خشكبار و پنبه است كه به روسيه فرستاده مىشود ؛ و رقم عمدهء واردات چاى و نفت و قند و قماش است كه از روسيه مىآيد . عدهاى دلال و حق العمل كار مخصوصا از روسها و ارامنه در انزلى ديده مىشوند . در اين شهر سه مؤسسه براى خشك كردن پيله وجود دارد ، كه دو تاى آن در ميان پشته و سومى در غازيان است . شش انبار نفت در انزلى و حوالى آن وجود دارد . اهالى انزلى حصير و سبد و طناب مىسازند . كرجى بانها از نظر شجاعت و تهور و مهارت در كار خود معروف هستند و گاهگاه در باد و طوفان شديد با خطرات فراوانى مواجه مىگردند . كشتيهاى انزلى هم مانند كرجيهاى آن كف مسطح دارند و آنها را نيز در كنارهء مرداب درست مىكنند و معمولا 5 / 7 متر طول دارند . همهء آنها در قسمت جلو و عقب داراى نوك برآمده هستند .
اين كشتيها دگل و بادبانهائى دارند كه در مواقعى كه باد مناسب است از آنها استفاده مىكنند . تعداد زيادى از اين كشتيها در امتداد ساحل حركت مىكنند ، و در دهانهء رودخانه و خليجهائى كه در طول ساحل هستند لنگر مىاندازند . تعدادى از آنها بطور دائم در ميان انزلى و پير بازار در حركتند . كارگران اين كشتيها از سه تا پنج نفر تغيير مىكند ، و بعضى از آنها مىتوانند هزار يا يكهزار و پانصد پوط ( هر پوط مساوى 16 كيلو است ) بار و مال التجاره بارگيرى نمايند ، و معمولا بارگيرى در جائى كه بتواند از زيان تغييرات جوى محفوظ بماند انجام مىپذيرد .
هامش
( 1 ) - انزلى به داشتن ليمو و پرتقال كه در ايران مركبات ناميده مىشود مشهور است مركبات آن عبارتست از : ( پاتاوى - عباسى - ليمو - شاه ليمو - ترش ليمو - دارابى - ليمو مودار - توسرخ - بالنگ - باد رنگ - سلطان مركبات ( منظور نارنگى است ) - كيجامينه پرتقال - نارنگى - نارنج - ليمو شيرين - ترنج - توسبز ) . درخت عناب هم در انزلى روئيده مىشود .