شايد كسى بگويد : اين شعر از محمّد ورّاق است و قول مانند او قابل استناد نيست . در جواب مىگوييم : درست است ، ولى امام صادق عليه السّلام به اين شعر استشهاد كرده است . اگر بگويى : از كجا معلوم كه امام صادق به اين شعر استشهاد كرده باشد .
مىگوييم : روات اين حديث همه ثقه و مورد اعتمادند ، پس نبايد شكّ كرد كه اين روايت از آن حضرت است .
اگر بگويى : درست است كه روات موجود در سند همه مورد اعتمادند ؛ ولى اين حديث مرسل است ؛ يعنى ، نام بعضى از راويان حديث ذكر نشده و معلوم نيست چه كسانى بودهاند ؛ مىگوييم : آرى ، ولى كسى كه نام روات را حذف كرده ابن عمير است و هرخبر مرسلى كه ابن ابى عمير نقل كند ، مانند خبر مسند ، معتبر است ، بهطورى كه علماى رجال گفتهاند : مراسيل ابن ابى عمير « 1 » همانند مسانيد معتبرند .
روايت ديگر در اين باب روايتى است كه يونس بن ظبيان « 2 » از امام صادق عليه السّلام نقل مىكند ، او مىگويد : به امام صادق عليه السّلام گفتم : آيا به اين دو نفر نمىگويى از اين مرد دست بردارند ؟ حضرت فرمود : اين دو نفر كيستند و آن مرد كيست ؟ گفتم : منظورم اين است كه نمىخواهى حجر بن زائده و عامر بن جذامه را از آنچه با مفضّل بن عمر مىكنند ، بازدارى ؟
هامش
( 1 ) . محمّد بن ابى عمير از اصحاب امام كاظم عليه السّلام است و از آن حضرت رواياتى زياد نقل كرده است . از امام رضا عليه السّلام نيز رواياتى دارد . او از محدّثان بزرگ شيعه است . نجاشى مىنويسد : او در بين ما و اهل سنّت جليل القدر و داراى منزلتى رفيع است . خليفهء عبّاسى [ هارون يا مأمون الرّشيد ] او را حبس كرد ، تا مگر شيعيان خاصّ اهل بيت را معرفى كند ، ولى او مقاومت كرد . نوشتهاند : نزديك بود در زير ضربات تازيانه اقرار كند ، ولى صداى محمّد بن يونس بن عبد الرحمن را شنيد كه مىگويد : اى محمّد بن ابى عمير ، تقواى الهى پيشه كن ، با شنيدن اين سخن قوّتى يافت و تحمّل كرد ، تا خداوند نجاتش داد . در زمان حبس ، خواهرش از ترس مأموران حكومت كتابهاى او را دفن كرد و هنگامى كه محمّد از زندان آزاد شد ، كتابها در خاك پوسيده بودند ؛ به همين دليل احاديثى را كه به خاطر داشت بدون سند و بهاصطلاح به صورت مرسل نقل كرد ، ولى براى اينكه مورد اعتماد اصحاب بود ، عدّهء زيادى از علماى شيعه گفتهاند : هر حديثى را كه ابن ابى عمير به صورت مرسل نقل كند ؛ مانند ، حديثى است كه ديگران با سند نقل مىكنند .
( 2 ) . يونس بن ظبيان در نقل حديث معتبر و مورد اعتماد نيست .