پس حسن و حسين صحيفهء « 1 » را كه درو آثار نبوّت و امامت بود بمحمّد دادند ، و اين صحيفه « 2 » با محمّد [ بن ] حنفيّه بود ، تا آنكاه كه بيمار شد . پس آن صحيفه بپسرش أبو هاشم داد ، و چون هشام « 3 » بن عبد الملك [ بن ] مروان متهم « 4 » شد بامامت أبى هاشم « 5 » عبد اللّه بن محمد [ بن ] الحنفيّه .
هامش
( 1 ) . صحيفه : نوشته ، كاغذ .
( 2 ) . به نوشته مؤرخين شيعه ، پيامبر صلّى اللّه عليه و إله هنگام فوت ، حوادث و وقايع مهمى كه در آينده رخ مىداد ، و خود آن حضرت از راه علم غيب بدان آگاه بود ، به امير المؤمنين عليه السلام منتقل نمود ، و حضرت بخشهايى از آن را كه متعلق به خلافت بنى اميه و بنى العباس بود ، در صحيفهاى نوشته بود ، كه پس از شهادت به امام حسن و حسين عليهما السلام رسيد ، و از آنان به محمد بن الحنفيّه ، و پس از او به أبو هاشم ، و از او به محمّد بن على بن عبد اللّه بن عباس ( جدّ خلفاى بنى العباس ) رسيد ، ليكن اصل نوشته كه به ( صحيفة الدوله ) مشهور بود ، و در جعبهاى از مس قرار داشت ، پس از مرگ محمد بن على ، به ابراهيم بن محمد بن على ، مشهور به ( ابراهيم الإمام ) رسيد ، و او در دوره خلافت مروان بن محمد ، از بيم او آن را در زير درخت زيتونى در سرزمين شراة دفن نمود ، و بعدها هرگز يافت نشد ، ليكن در طى اين مدت بسيارى از بزرگان بنى العباس و بنى اميه و علويان از مضمون آن آگاه شده ، و مىدانستند به زودى خلافت بنى اميه از ميان رفته و به بنى العباس مىرسد ، از اين رو عباسيان و هاشميان تلويحا و تصريحا از اين خلافت سخن مىگفتند .
موضوع اين صحيفه را ابن أبى الحديد شافعى معتزلى در « شرح نهج البلاغة : ج 7 / ص 148 - 150 » به نقل از كتاب الكامل نوشته مبرّد ، و استاد خود نقيب أبو جعفر يحيى بن محمد بن أبى زيد علوى ، و او از أبان بن عثمان ، از جعفر بن محمد صادق عليه السلام به تفصيل آورده است ، و به گفته نقيب امام صادق فرمود كه محمّد بن الحنفيّه تنها بر بخشى از آن صحيفه آگاهى يافت ، و اين كه ( لو اطّلعاه على أكثر منها هلك ) .
ابن الطقطقى حسينى ( متوفاى سال 709 ه ) در كتاب « الأصيلى : ص 323 » نيز قضيه صحيفه را به سند خود از امام باقر عليه السلام روايت مىكند .
( 3 ) . در اصل : هاشم ، كه خطاست ، و هشام بن عبد الملك بن مروان از خلفاى تيره مروانى بنى اميه است ، كه از سال 105 هجرى لغايت 125 خلافت كرد .
( 4 ) . كذا در اصل و در ديگر نسخهها ، و صحيح آن ( ظنين شد ) است ، يعنى براى هشام ظن آمد كه أبو هاشم دعوى امامت دارد ، و احتمال دارد كه مترجم تاريخ قم به خطا كلمه ( اتّهم ) را كه در اصل عربى بوده ، و به معناى متهم كرده است ، به ( متهم شد ) ترجمه نموده .
( 5 ) . به گفته تبارشناسان محمد بن الحنفيّه دو فرزند به نامهاى عبد اللّه داشته است : عبد اللّه الأكبر ، و عبد اللّه