مقدمه
برقرارى قدرت ايران در خليج فارس سياست متينى بود كه شاه عباس اول صفوى بر اساس آن در سال 1622 ميلادى بندر هرمز را به يارى نيروى دريائى انگليس تصاحب كرد . بر خلاف آنچه تصور مىشود ، نفوذ دولت پرتغال در اين منطقه يكباره از ميان نرفت . واكنش شديد روئىفرر دو آندراد « 1 » و ابتكارات جسورانهاش در خليج فارس ، دولت صفويه را بر آن داشت كه در اوايل سال 1630 درست چند ماه پس از مرگ شاه عباس باب مذاكرات صلح را با پرتغاليها بگشايد و با تأسيس نمايندگى بازرگانى آنها در بندر كنگ « 2 » ( در شرق بندر لنگه كنونى « 3 » ) موافقت كند و همان امتيازاتى را كه به انگليسها براى تأسيس نمايندگى در بندر عباس ، به علت كمك در فتح بندر هرمز داده بود ، دربارهء پرتغاليها نيز اعمال دارد . در معاهده مذكور قيد شده بود كه بندر كنگ براى بازرگانى حتى در صورت بروز مناقشه ميان دو طرف در محل ديگرى از خليج ، همواره مفتوح بماند بطوريكه ام . بوكسر « 4 » در كتاب خود زير عنوان ( رقابت انگليس و پرتغال در خليج فارس ) مىنويسد : اين ماده از قرار داد مزبور هر چند غير عادى به نظر مىرسيد اما استثنائى
هامش
( 1 )Rui Freir de Andrade( 2 )Kong( 3 ) - رجوع شود به مقاله : ( مراكز بازرگانى پيشين در خليج فارس )« Former trading centres of the Persian Gulf » . V . KungاثرA . W . Stiffeدر مجله جغرافيائى شماره سيزده ، سال 1899 و كتاب ( آثار شهرهاى باستانى سواحل و جزاير خليج فارس و درياى عمان ) اثر احمد اقتدارى تهران سال 1348 ، صفحات 483 ، 501 ، 510 ، 513 و چند تصوير .
( 4 )M . Boxer