هر چيزى را حقيقتى و هر حقيقتى را شرائطى و آدابى و از جمله حقائق شريفه يكى صفت استغفار است كه آن درجهء علّيّين و مرتبهء مقرّبين است و براى آن شش شرط هست :
اوّل آنها پشيمانى از گناهان گذشته است كه ببيند لذّت آنها رفته و زر و و بال آنها بر گردنش مانده : « اذكروا انقطاع اللّذّات و بقاء التّبعات » « 1 » بايد سيصد هزار سال در آتش براى پنج دقيقه معصيت بماند .
دوم عزم بر ترك نمودن ، چه آن لازمهء ايمان [ است ] ،
« وَ الَّذِينَ إِذا فَعَلُوا فاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ ذَكَرُوا اللَّهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْ وَ مَنْ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا اللَّهُ وَ لَمْ يُصِرُّوا عَلى ما فَعَلُوا »
. « 2 » چه مىداند اين معصيت سمّ قاتل است ، پس اگر عاقل است و اين دفعه جان به سلامت برد بايد ديگر گرد آن نگردد .
« المستغفر من ذنب فيفعله كالمستهزىء بربّه » . « 3 »
هامش
- فراوان آب كنى ، چنان كه پوست به استخوان چسبيده گوشت تازه برويد ، ششم رنج طاعت را به تن بچشانى چنان كه شيرينى گناه را به او چشانده بودى ، پس آنگاه بگوئى ، أستغفر اللّه ! »
( 1 ) - نهج البلاغه : حكمت 433 . از أمير المؤمنين عليه السّلام نقل است كه در ضرورت توجّه به فناپذيرى لذّتها فرمودند : « پايان لذّتها ، و بر جاى ماندن تلخىها را به ياد آوريد » .
( 2 ) - آل عمران : 135 . « و آنان كه چون كار نكوهيده و زشتى كنند يا [ با ارتكاب ديگر گناهان - يا گناهان كوچك - ] بر خويشتن ستم كنند خداى را به ياد آرند و براى گناهانشان آمرزش خواهند - و جز خدا كيست كه گناهان را بيامرزد ؟ - و بر آنچه كردهاند ، اصرار نورزند » .
( 3 ) - الكافي : 2 / 504 / 3 . و فيه : « و يفعله » . در كتاب شريف كافى مسندا از امام رضا -