سيم آنكه حقوق مخلوق را به مخلوق رد كند چه فرمودند : « غيبت از زنا بدتر است » چه زناكار را به پشيمانى ، خدا بيامرزد ولى غيبتكننده تا كسى كه او را غيبت كرده عفو ننمايد آمرزيده نمىشود .
معاصى ديگر ، پشيمانى موجب آمرزش آنها و بعضى عبادات مانند كشته شدن در راه خدا كفّارهء آنها مىشود ، ولى حقوق خلايق به غير از اداء آنها كفّاره ندارد .
« بر صراط قنطرهاى « 1 » است كه مرصاد است ، هيچكس از كسانى كه مظلمه بر آنها باشد از آنجا رها نمىشوند » « 2 » .
شخصى وفات كرده بود ، دو درهم مقروض بود ، نمازش را نخواند تا كسانش ضامن شدند آن دو درهم را ادا كنند « 3 » .
چهارم اگر واجبى از واجبات را تضييع كرده كه قضا داشته باشد ، يا قضا و كفّاره هر دو ، يا معصيتى را كه كفّاره داشته باشد آن را بجا بياورد مانند نماز و
هامش
- عليه السّلام نقل است كه فرمود : « كسى كه از گناهى استغفار كند و باز هم آن را انجام دهد مانند كسى است كه پروردگار خود را مسخره كند » .
( 1 ) - قنطرة : پل بزرگ .
( 2 ) - في الكافي ( 2 / 331 / 2 ) عن الصّادق عليه السّلام ، في قول اللّه عز و جلّ« إِنَّ رَبَّكَ لَبِالْمِرْصادِ »قال : قنطرة على الصّراط لا يجوزها عبد بمظلمة » . فرمود : ( مرصاد ) پلى است بر صراط كه بر آن نگذرد بندهاى كه بدهكار ( به ديگران ) است .
( 3 ) - مستدرك الوسائل : 2 / 287 / 1987 . و در آنجا نقل است كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله بر جنازهاى كه دو درهم مقروض بود نماز نخواند تا امير المؤمنين عليه السّلام ضامن شد .