و تبرّكوا بالسّهولة « 1 » عنه صلّى اللّه عليه و آله : « إنّ اللّه تبارك و تعالى يحبّ العبد يكون سهل البيع ، سهل الشّراء ، سهل القضاء ، سهل الاقتضاء » . « 2 »
دو جهت براى بركت است : يكى باطنى آنكه آن از جانب خدا است ، همين كه با مشترى مساهله كردى خدا بركت كرامت مىكند . ديگرى ظاهرى اينكه به واسطهء مساهله ، مردم رغبت به معاملهء با وى كنند و فروش او بسيار شود و از منافع جزئى جزئى صاحب بركت گردد .
ذرّه ذرّه جمع گردد * وانگهى دريا شود « 3 »
هامش
- أسألك خيرها و خير أهلها ، و أعوذ بك من شرّها و شرّ أهلها » ( خداوندا من از درگاهت ، خير بازار و بازاريان را خواستارم ، و از شرّ بازار و بازاريان به تو پناه مىجويم ) جز اينكه خداوند عزيز فرشتگانى را بر او گمارد كه او را محافظت كنند و مواظب او باشند تا به منزلش بازگردد ، پس به او گويد : من در اين روز تو را در پناه گرفتم از شرّ بازار و بازاريان » .
( 1 ) - الفقيه : ح 3726 . اين بخشى از فرمايش أمير المؤمنين عليه السّلام است كه در ايّام خلافت به بازار تشريف مىبرد و در موعظهء بازاريان مىفرمود : « و بركت را در سهل المعامله بودن جوئيد » .
( 2 ) - الفقيه : 3737 . از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله نقل است كه فرمود : « خداوند متعال بندهاى را دوست دارد كه در معاملاتش سهلگير باشد ، در فروش آسان گيرد ، در خريد آسان گيرد ، و در پرداخت و دريافتش نيز آسان بگيرد » .
( 3 ) - اين مضمون در ديوان علّامه فيض كاشانى رحمه اللّه اينگونه نقل شده است :آب چشم آخر بخواهد بردنم تا كوى دوست * قطره قطره جمع گردد عاقبت دريا شود