مال ، و مفرد آن « اثاثة » است . قول اوّل ( قول جوهرى ) صحيحتر است و عرف شاهد و گواه بر آن است و اصل آن است كه معناى عرفى آن ، همان معناى لغوى آن است و از معناى لغوى خود نقل شده است ( يعنى « اثاث » هم در لغت به معناى متاع البيت است و هم در عرف ) و فرق بين « اثاث » و « متاع » همان فرق و تفاوتى است كه بين صفت و موصوف مىباشد . « اثاث » چيزى است كه در خانه مورد استفاده واقع شود و « متاع » چيزى است كه فى الجمله مورد استفاده قرار بگيرد ، در خانه و يا غير خانه ، يعنى متاع اعّم از اثاث است و به همين خاطر گفته شده است كه « اثاث » چيزى است كه در خانه گسترده مىگردد مانند ، ( فرش ) و متاع چيزى است كه به وسيلهء آن تجارت مىشود . آيهء مباركه بر چند امر دلالت دارد :
1 - لباسها را مىتوان از پشم و موى و كرك حيوانات تهيّه كرد و نماز خواندن با آنها جايز است .
2 - از پوست حيوانات ، پشم و موهاى آنها ، فرش و وسايل ديگر ، تهيّه نمود و روى آنها نماز خواند ، اگر چيزى كه با دليل خارج شده است ، مثلا سجده بر آنها جايز نيست ، بلكه سجده بر زمين و آنچه كه از زمين مىرويد ، جايز است و بر مأكولات و ملبوسات ( خوردنىها و پوشيدنىها ) جايز نمىباشد .
3 - پشم و موى و كرك ، گرچه از حيوان ميته ( مردار ) باشد ( البته به شرط آنكه به طور قطع و بريده ، گرفته شده باشد ) طاهر و پاك است ، به دليل اينكه لفظ صوف و غيره در آيه مطلق ذكر شده و به چيزى مقيّد نشده است .
سؤال : جلود و جلد ( پوست ) نيز مطلق است ، بايد پوست ميته و مردار با دبّاغى ، طاهر و پاك باشد ؟
جواب : « ميته » به توسط آيهء
« حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ »
؛ « مردار بر شما حرام شده است » ، خارج گرديده و در سابق بيان گرديد .
[ 33 ] آيهء ششم :
« وَ اللَّهُ جَعَلَ لَكُمْ مِمَّا خَلَقَ ظِلالًا ، وَ جَعَلَ لَكُمْ مِنَ الْجِبالِ أَكْناناً وَ جَعَلَ لَكُمْ سَرابِيلَ تَقِيكُمُ الْحَرَّ وَ سَرابِيلَ تَقِيكُمْ بَأْسَكُمْ ، كَذلِكَ يُتِمُّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْلِمُونَ »
« 1 » ؛
« خداوند از آنچه آفريده است ، سايههايى براى شما قرار داده و از كوهها براى شما پناهگاههايى و براى شما پيراهنهايى قرار داد كه شما را از گرما حفظ مىكند و
هامش
( 1 ) . سوره نحل ، آيه 81 .