جالينوس ، « قوريانون » [ مىنامد ] ، به سريانى كسبرتا 3 و به فارسى كشنير 4 [ ناميده مىشود ] .
گشنيز خشك « جلحلان » است . [ گشنيز ] در زهرها زهر مىشود و در سبزىها - سبزى 5 . گشنيز تازه به هندى الهانى 6 و خشك آن « دهانى » 7 [ ناميده مىشود ] .
ابو حنيفه مىگويد 8 : تقده 9 همان « كسبره » است .
در كتاب النبات [ نيز ] تقده است .
ديسقوريدس و اوريباسيوس [ آن را ] « قوريون » 10 [ مىنامند ] .
( 1 ) .
Coriandrum sativum L .
؛ سراپيون ، 329 ؛ ابو منصور ، 474 ؛ ابن سينا ، 375 ؛ ميمون ، 183 ؛ عيسى ، 3 58 . نام كزبره يا كزبره (
Lane
، 2608 ) از كستمبرى يا كستمبرو سانسكريت است ؛
III , Low
، 441 .
( 2 ) . قوريانون - يونانى ،
III , Low
، 446 .
( 3 ) . كسبرتا ، قس .
III , Low
، 443 .
( 4 ) . كشنيز ، قس .
II , Vullers
، 829 و 846 .
( 5 ) . نسخهء فارسى : « چون با زهرها به هم آميخته شود زهر باشد و با انواع ترهها چون ترههاى ديگر بود . »
( 6 ) . الهانى .
( 7 ) . دهانى ، قس .
Platts
، 539 .
( 8 ) . نسخهء الف : قيل ، بايد خواند قال ( نسخهء پ ) .
( 9 ) . التقدة ، قس .
Lane
، 309 .
( 10 ) . قوريون - يونانى ، ديوسكوريد ،
III
، 59 .
901 . كژه 1
اين سنگ سفيدى است كه از سركه مىگريزد . مىپندارم كه اين [ يكى از انواع ] صدف سفيد 2 به نام « سپيدمهره » 3 است . پوست تخم شترمرغ [ نيز ] از [ سركه ] مىگريزد .
از دريا سنگهايى به اندازهء نيم هستهء زردآلو مىآورند ، آنها شبيه نيمكرهاند . سطح قاعدهء آنها همانند مارپيچ ، تابيده از خطهاى جدا از هم به رنگ خاكسترى است . اگر آنها را روى سنگ بساييم و بر هاونى هموار يا اندكى خميده كه در آن سركهء غليظ وجود دارد ، قرار دهيم ، تا اندازهاى به جنبش درمىآيد .
در كتاب الاحجار [ گفته شده است ] كه « كزك » 4 را از كنارههاى درياى سند مىآورند .
مؤلّف النخب : [ كژه مادهاى ] سفيد ، سخت و صاف از جنس كف درياست و در سركه به جنبش درمىآيد .