( 1 ) . بيرونى در اينجا مىگويد كه اين « سرخ مرد » فارسى است ؛ در شمارهء 159 اشاره شده است كه يكى از انواع بقلهء يمانى را سرخ مرد مىنامند . برطبق محيط اعظم (
II
، 19 ) ، سرخ مرد را به هندى « لال ساگ » مىنامند و اين
Amaranthus paniculatus
يا
A . gangeticus
است (
Platts
، 946 ) . « دحداح » در ديگر مجموعههاى قديمى داروشناسى ، نيز در فرهنگهاى عربى نوشته نشده است . فرهنگهاى امروزى آن را همچون
Crinum americanum L .
تعريف مىكنند ؛ عيسى ، 17 59 ؛ بدويان ، 1228 .
424 . دخنة مريم 1
اين ريشههاى گياهى كوچك است كه نزديك سطح زمين [ مىرويد ] و دراز نمىشود .
[ دخنهء مريم ] را از آن سوى كوفه و صحراى عربستان مىآورند و آن در تركيب بخورهاى كودكان 2 وارد مىشود .
مىگويند كه اين بخور مريم است .
( 1 ) . در ديگر منابع نوشته نشده است . دخنه همان معناى « بخور » را دارد . احتمالا « دخنهء مريم » مترادف « بخور مريم » -
Cyclamen europaeum L .
است ؛ نك . شمارهء 135 .
( 2 ) . دخن الاطفال .
425 . دخن 1
جالينوس [ آن را ] قنخروس 2 [ ناميده است ] .
در ترجمهء اين البطريق [ گفته شده است ] كه دانهء موسوم به زيا 3 همان دخن يعنى جاورس است .
( 1 ) . برطبق ابو حنيفه ( 405 ) ؛
Lan
( 861 ) « دخن » همارز « جاورس » ( درستتر گاورس ) فارسى -
Panicum miliaceum L .
است ؛ سراپيون ، 161 ؛ غافقى ، 238 ؛ ميمون ، 70 ؛ عيسى ، 17 133 . نيز نك .
شمارهء 240 .
( 2 ) . نسخهء الف : فلنجروس ، نسخهء فارسى : فليخيروس ، احتمالا تحريف قنخروس ( ) ، ديوسكوريد ،
II
، 97 ؛ بر بهلول ، 18 - 4 1716 ؛
Low , pf .
، 101 .
( 3 ) . نسخههاى الف و ب : زنا ، بايد خواند زيا - يونانى ، قس . بر بهلول ، 4 674 و 6 687 ؛ نسخهء پ : زنان .
426 . دردار 1
اين خوشسايه 2 است .
پولس : اين شجرة البقّ 3 است .