( 2 ) . نسخهء الف : هللسفاقوس ، نسخهء فارسى : يهلييفاقوس ، اين يونانى است ( ديوسكوريد ،
III
، 31 ) ؛ نك . شمارههاى 90 و 694 ، يادداشت 2 . چنين اختلاط دو گياه متفاوت ، در ديگر منابع نيز روى داده است ؛ نك .
II , Low
، 465 . نام درست يونانى آن است نك . يادداشت 9 .
( 3 ) . نسخههاى فارسى و پ : كليلادملكا ، نسخههاى الف و ب : كليل ملكا قس .
II , Low
، 465 .
( 4 ) . يا شاه بسة قس .
II , Vullers
، 393 .
( 5 ) . « تاج شاهى » ، قس .
II , Vullers
، 393 .
( 6 ) . نسخهء الف : سوتن ( ؟ ) ، نسخهء فارسى : سوين .
( 7 ) . أسپرك ، نشانهگذارى از روى محيط اعظم ،
I
، 144 .
( 8 ) . آذريون - هميشه بهار ، نك . شمارهء 20 .
( 9 ) . ماليلوطس يونانى ، ديوسكوريد ،
III
، 38 ؛
Low , Pf .
، 96 . لكن متن بعدى ، سخنان ديوسكوريد (
III
، 31 ) را درباره تجديد مىكند ؛ قس . يادداشت 2 .
( 10 ) . واژهء نامفهوم : حترات . نسخهء فارسى : اكليل الملك نباتى است كه در ميان شاخهاء او شكوفها باشد و بر شكوفهاء او [ چوبها ] بود به اندازه كاهبرگ و سر آن چوبها باريك باشد و كژ بهيات .
87 . اكتمكت 1
- ائتيت ، سنگ عقاب
اين داروى هندى است و تأثير فاونيا 2 را دارد .
در جامع ابن ماسويه [ گفته شده ] كه [ اكتمكت ] جانشين فاونياست . به همين جهت برخىها مىپندارند كه [ اكتمكت ] ميوهء فاونياست .
مىپندارم كه اين [ از حقيقت ] به دور است زيرا فاونيا [ داروى ] رومى و اين - هندى است ، اما باوجود اين ، مىتوان شباهتى ميان آنها تشخيص داد . 3
( 1 ) .
I , Vullers
، 116 ؛ نشانهگذارىهاى ديگر نيز ديده مىشود : اكتمكت ، اكتمكت
Lapis aetites
؛ ابو منصور ، 31 . نيز قس . ابن سينا ، 49 ؛ غافقى ، 108 .
( 2 ) . فاونيا ، گل صد تومانى ، نك . شمارهء 759 .
( 3 ) . متن تا اينجا را كازرونى ( 57 ب - 58 الف ) بدون اشاره به بيرونى آورده است .
88 . الماس 1
به رومى اذامس 2 ، نيز اذمينطوس 3 است ، به سريانى المياس 4 و كيفاد الماس 5 به معناى « سنگ الماس » است .
[ الماس ] گوهر [ سنگ گرانبها ] شفاف 6 است ، از نظر رنگ شبيه شيشه است ؛