[ 1 / 374 ] همچنين از انس چنين روايت شده است : « پشت سر پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم و ابوبكر و عمر نماز گزاردم ، اما نشنيدم كه هيچ يك از آنان
« بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ »
را بلند بخواند . » « 1 »
* * * [ 1 / 375 ] طبرانى از طريق سعيد بن جبير از ابن عباس روايت كرده است كه وى گفت : « هنگامى كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم
« بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ »
را مىخواند ، مشركان او را مسخره مىكردند و مىگفتند : محمد ، خداى يمامه را ياد مىكند ؛ چرا كه مسيلمه ، به نام رحمان خوانده مىشد . هنگامى كه اين آيه نازل گرديد ، رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرمان داد كه بلند خوانده نشود . » « 2 »
بى ترديد ، روايت ياد شده حديثى دروغين است ؛ زيرا عرب ، رحمان را مىشناخت و مىدانست كه او پروردگار جهانيان است .
« وَ قالُوا لَوْ شاءَ الرَّحْمنُ ما عَبَدْناهُمْ »
« 3 » ؛ « گفتند : اگر رحمان مىخواست ، آنها را نمىپرستيديم . »
« قالُوا ما أَنْتُمْ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُنا وَ ما أَنْزَلَ الرَّحْمنُ مِنْ شَيْءٍ »
« 4 » ؛ « گفتند : شما جز بشرى مانند ما نيستيد و رحمان چيزى را نازل نكرده است . »
خداوند سبحان نيز در بيش از پنجاه مورد در قرآن ، با همين وصف با آنان سخن گفته است . چگونه آنان مىتوانند توصيف خداى تعالى را بدين وصف انكار كرده ، بپندارند كه از وصف صاحب يمايه برگرفته شده است !
افزون بر آن ، بسمله نخستين آيهاى بود كه در مكه نازل شد و پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم آن را آشكارا ، در نماز و تلاوت قرآن ، در شب و روز ، بلند مىخواند ؛ در حالى كه دعوت
هامش
( 1 ) . قرطبى ، ج 1 ، ص 96 ؛ المصنّف ، ج 1 ، ص 448 ؛ كنز العمّال ، ج 8 ، ص 118 .
( 2 ) . الدرّ ، ج 1 ، ص 29 ؛ الاوسط ، ج 5 ، ص 89 ؛ مجمع الزوائد ، ج 2 ، ص 108 .
( 3 ) . زخرف ( 43 ) 20 .
( 4 ) . يس ( 36 ) 15 .