مشاهده مىكنيد . سپس حجرهء شريف را با استحكام و جلال خاصى كه هم اكنون قابل مشاهده است مرمت نمودند و از نو بنا نهادند . همچنين روى گنبد پيشين آن گنبدى بزرگ بنا كردند و در سمت غربى حرم يعنى در سمت راست شخص وارد شونده از « باب السلام » ، مدرسهء بزرگى را ساخت و وقفيات فراوانى را براى آن برقرار كرد ؛ اين مدرسه هم اكنون هم به نام « قايتباى » ناميده مىشود براى اين مدرسه در مصر درى ساختند و در هنگام اين ساختمان به مدينه ارسال نمودند كه در جايگاه « باب السلام » نصب شد كه اين در را اين جانب مشاهده كردم و هنگامى كه اين ورودى در ساختمان زمان سلطان عبدالمجيد ( عثمانى توسعه يافت ) آن را به « باب المجيدى » انتقال دادند .
اين در ساخته شده از چوب گران قيمتى است كه با قطعههايى از مس نقش دار و نوشته شده آذين گرديده است . اين در يكى از زيباترين آثار ساخته شدهء مصر قديم است كه از زمانى كهن تا كنون باقى مانده است .
در سال 980 هجرى مسجد از سوى « سلطان سليم دوم » ( عثمانى ) مرمت گرديد و محراب زيبايى را در ميان مدرسه قايتباى و منبر شريف ساخت كه تمامى آن از كاشىهاى نقش دار بود كه به وسيلهء آب طلا آذين گرديده بود . نامبرده در پشت محراب ياد شده نام خود را به خط ثلث بسيار زيبايى نوشت كه هم اكنون هر رهرويى كه از « باب السلام » به سوى حجرهء شريف مىآيد آن را مشاهده مىكند .
در سال 1233 هجرى ، سلطان محمود ( عثمانى ) گنبد شريف را مرمت كرد و در سال 1255 هجرى آن را با رنگ سبز زينت نمود . از آن پس ، اين گنبد به « قبة الخضراء » معروف گرديد . در سال 1270 هجرى سلطان عبدالمجيد خان ( عثمانى ) فرمان داد كه مسجد از سوى شمال توسعه داده شود ؛ اين دستور عملى گرديد و آن را به شكلى كه هم اكنون ديده مىشود تغيير داد .
نامبرده آن را با نقش و نگارها و آذينهاى زيبايى مزين نمود كه نمىتوان آن را به توصيف درآورد . پس از تزيين روى ديوار آن - از آغاز « باب السلام » در شرق - سوره الفتح را با خط ثلث برجسته ، نوشت و سورهء ديگرى كه در سطر زيرين آن است ، با خطى ظريفتر ليكن برجستهتر ، آذين نمود . اين كيفيت در سطر زيرين سوره ديگر با خطى
الرحلة الحجازية ( سفرنامه حجاز ) ( فارسى ) — صفحة 388
مساهمون: انصارى
ص٣٨٨