پيامبر صلى الله عليه و آله و اصحاب و يارانش احاطه گرديده بود ؛ خانههاى همسران او در سمت جنوبى و برخى از قسمتهاى شرقى حرم بود كه به وسيله راهى به عرض پنج ذراع از آن جدا مىگرديده است .
خانه ابوايوب انصارى و عثمان بن عفان در سمت شرق مسجد بوده و شكل اين دو ساختمان با كيفيتى كه در صدر اسلام بوده تغيير كرده ، ليكن اين دو خانه تا كنون باقى مانده است .
در گوشهء خانهء عثمان و در برابر حرم شريف ، حجرهاى وجود دارد كه داراى پنجرهاى است و لوحى از بيرون بر آن نصب گرديده كه بر آن نوشته شده است : ( قتلگاه عثمان بن عفان ) ؛ معمولًا بزرگ حرم نبوى ، در اين خانه سكونت مىنمايد .
خانههاى خاندان عمر ، در جنوب مسجد شريف واقع شده است و هم اكنون باغى كه متصل به حرم است و در سمت حجرهء شريف از سوى قبله قرار دارد ، اين محدوده را تعيين مىكند ، اين باغ داراى درى مىباشد كه بر روى آن از سمت بيرون ، نوشتهء « ديار آل عمر » ديده مىشود . در كنار آن در طرف غرب ، خانهء عباس عموى رسول خدا صلى الله عليه و آله واقع شده كه پس از آن خانهء مروان بن حكم وجود دارد كه در سمت راست شخص وارد شونده از « باب السلام » مىباشد . خانهء « ابوبكر » در غرب مسجد واقع شده است و در كنار آن به طرف شمال و در امتداد « باب الرحمه » ، خانهء عبدالرحمن ابن عوف واقع شده است .
اين خانهها درهايى دارد كه به سوى مسجد باز مىشود . و در زمان پيامبر صلى الله عليه و آله به دستور ايشان ، تمامى آن درها بسته شد . حضرت در اين باره فرمودند : « لايبقينّ فى المسجد خوخة ، إلّا خوخة أبى بكر » ، « يعنى دريچهاى در مسجد باز نماند مگر دريچهء خانهء ابىبكر » « 1 » كه حديث ياد شده در آن نوشته شده است .
هامش
( 1 ) . اين حديث را علماى شيعه و جمع بسيارى از عامه صحيح نمىدانند ، زيرا اين حديث دربارهء حضرت على عليه السلام وارد شده كه پيامبر صلى الله عليه و آله از سوى پروردگار مأموريت يافتند تا تمامى درها را ببندند به استثناى در خانهء على عليه السلام . پس از اين كار پيامبر صلى الله عليه و آله از سوى مردم مورد سؤال قرار گرفتند ، اما حضرت صلى الله عليه و آله در جواب آنها فرمودند : « واللَّه درى نگشادم و درى نبستم ، ليكن مأمور شدم و تبعيت امر كردم » . حديث ديگر را سعد بن ابى وقاص روايت كرده كه در آن رسول خدا صلى الله عليه و آله امر كرده است تا تمامى درهاى گشوده به مسجد بسته شد و در خانهء على عليه السلام را باز گذاشت . اين حديث معروف است به طورى كه امام احمد و نسايى نيز آن را آوردهاند و طبرانى هم گفته است : « رجال اين حديث ثقه مىباشند » .
سهمودى نيز در خلاصه الوفاء الوفا پس از نقل اين حديث نظر عادلانه خويش را در بازماندن در خانهء على عليه السلام ابراز كرده است . « مترجم » .