و سرانجام مدينه منوره است .
اعرابى كه در اين مسير زندگى مىكنند از قبيلههاى « زيود » « 1 » ، « لّهبه » « 2 » ، « عُتَيبيه » « 3 » ، « مطير » « 4 » و رّحلَه » « 5 » هستند كه از نظر فرهنگى بسيار عقب مانده مىباشند .
نظام كاروانها
پيش از اين گفتيم كه : « حاجيان تنها به وسيله كاروانها و قافلهها از مكه به سوى مدينه به حركت درمىآيند » . ساربانان اين كاروانها ، همواره از اهالى حوالى آن راهى هستند كه در آن حركت مىكنند . غالباً تمامى شتران كاروان متعلق به يك شخص مىباشد كه اين وضعيت براى حاجيان مناسبتر و بهتر است . اما اگر شتران كاروان متعلق به دو نفر يا بيشتر باشند ، معمولًا گرفتارى و سختى آن ، براى حاجيان بيشتر است . در هر صورت هر حاجى موظف است كه بار و بنهاش را مختصر نمايد و نظارت بر حمل آن را نيز به عهده داشته باشد . هنگامى كه بارگيرى كاروان به پايان مىرسد ، ساربانان شترها را رديف مىكنند كه گاه به صورت يكى يكى و پشت سر هم و گاه به حالت دوتايى ، به
هامش
( 1 ) زيود گروهى از شيعيان هستند كه منسوب به زيد بن على بن زين العابدين مىباشند و در ميان آنان سنتىغلط رواج دارد كه هيچ گاه مردان خود را ختنه نمىكنند بلكه پوست آلت آنها را طى مراسمى مىكنند ! اين سنت آن چنان وحشتناك است كه افراد زيادى در نتيجهء اين كار غلط مردهاند ! و همواره مورد تمسخر اطفال و كودكان مكه نيز مىباشند .
( 2 ) اين قبيله به عهد شكنى و خيانت معروف مىباشند .
( 3 )
( 4 ) اين دو قبيله ، از نظر قدرت از بزرگترين قبايل عرب به شمار مىآيند و داراى جمعيت فراوانى هستند كه همگى از شجاعت و قدرت بدنى خاصى بهرهمند بودند . بيشتر اين افراد تنها لنگى به كمر خويش مىبستند و زنان آنان نيز از شجاعت خاصى برخوردار مىباشند . گفته مىشود : زنان « عتيبيه » و « مطريه » آن چنان قدرتى دارند كه به هنگام فرار اسب دم او را مىگيرند و با فشار دادن آن از پشت بر آن سوار مىشوند ! و همچنين در مورد فرار شتر نيز اين كار را انجام مىدهند .
( 5 ) . عرب « رحله » ، همچنان كه از نامشان پيدا است ، هيچ گاه در يك منطقه ساكن نمىشوند و همواره به دنبال علف و آذوقه براى احشام خويش از مكانى به مكان ديگر كوچ مىنمايند .