خريدارى مىكرد و در پشت سر شتر محمل ، سوار بر شترى ديگر مىشد و در هيأت كاروانى ، نظارت بر حركت كاروان را در مسير تعيين شده به عهده داشت . اما دومى كسى را گويند كه مسئوليت تغذيهء گربهها را در طول مسير حركت كاروان از راه خشكى به عهده داشته است ؛ گفتهاند كه : در آغاز نام اين فرد به اين عنوان بوده سپس آن را بدين صورت تغيير دادند و در حقيقت مسئوليت او راهنمايى كاروان بوده است كه در پيشاپيش حركت مىكرده است . گفته مىشود كه اين مسئوليت از دوران حج « شجرة الدر » شروع گرديده است . سومى رييس كارگران روشنايى ( / زنبوركچىها ) و باربندان است كه به هنگام اجراى فرمانى مهم ، اين گروه ، بدون نظم و با سرو صداى فراوان ، به او روى مىآورند . چهارمى مسئوليت بيماران و تنگدستان را در حين راه كاروان به عهده داشت .
تمامى افراد ياد شده به وسيلهء فرمانهاى ويژهاى - كه برخى از سوى مقام سلطنت و خلافت و برخى ديگر به وسيلهء فرمانروايان مصر صادر مىشد - تعيين مىگرديدند . اين گروه داراى حقوقهاى تعيين شدهاى بودند كه در دفاتر حكومتى از دوران قديم تنظيم شده بود كه هم اكنون در سفر كاروان محمل ، ديگر به بسيار از آنان نيازى نيست ، همچنان كه اخيراً وظيفهء امين مالى و خزانه دارى نيز از ميان برداشته شده و شخصى از منشىهاى ادارهء ماليه مسئوليت اين مهم را به عهده مىگيرد .
كاروان محمل در اين مأموريت داراى بيست شتر بود كه شتران داراى استراحتگاهى به نام بولاق در كنار مزار شيخى به نام « سيدى سعيد » بودند . دولت در زمان قديم اضافه بر شتران ياد شده ، شتر ديگرى را همه ساله جهت قربانى خريدارى مىكرد و شتربانان پيش از حركت كاروان حج ، شتر ياد شده را مىآوردند و در حالى كه بزرگ شتربانان بر روى آن سوار بود همگى - بار بندان ، زنبوركچىها و گروه طبالان در پيشاپيش آنان و گروه شادى آفرينان - با سر و صدا و غوغاى فراوانى حركت مىكردند و در خيابانهاى قاهره به گردش درمىآمدند . سپس در مزار « سيدى سعيد » آمده و شتر را در آنجا قربانى مىكردند . مأمورين كجاوه ، يك چهارم از گوشت آن را و شتربانان ربع ديگرش را و نوكران بارگاه شيخ سعيد ربع سوم و نوكران شيخ يونس ربع باقى مانده را به خود اختصاص مىدهند . در اين حال افراد ياد شده گوشت شتر قربانى شده را به عنوان
الرحلة الحجازية ( سفرنامه حجاز ) ( فارسى ) — صفحة 278
مساهمون: انصارى
ص٢٧٨