توليت امراى مكه از ميان رفت و يا آنان عزل مىگرديدند . پادشاهان مصر تا آنجا دربارهء جشن محمل سعى و كوشش داشتند كه به همهء واليان شهرهايى كه محمل از آنها عبور مىكرد ، دستور داده بودند كه بايد به هنگام استقبال ، سمّ شتر محمل را ببوسند . اميران مكه نيز سمّ شتر محمل را مىبوسيدند تا اين كه سلطان « جقمص » آنان را از اين كار معاف داشت .
اين جشن و كيفيت برگزارى آن ، تا دوران « اسماعيل » در تمام طول مدت حركت تا مراجعت كاروان محمل ، در اين ديار از مقام و مرتبتى بس باشكوه برخوردار بود .
در آن دوران ، در هنگام بازگشت كاروان محمل به مصر ، در حوضهاى بزرگ از شربتى با شكر مهيا مىكردند كه به مدت سه شبانه روز با خوشحالى و مسرت در جشنى با شكوه در اختيار مردم قرار مىدادند و اين سنتى بس قديمى و كهن به شمار مىآمد .
كاروان محمل علاوه بر همراه داشتن خدمتگزاران امير الحاج ، خزانه دارها ، منشىهاى مخصوص و صرافان ، بسيارى از خدم و حشم ، بار بندان ، ساربانان ، طبالان ، نجارها ، خدمتكارها ، چادر بندها و سقايان را نيز به همراه خود داشت . يكى از مسئوليتهاى ديگر كاروان محمل ، وظيفهاى بود كه نام « امين جامه و شيرينىجات » را بر خود داشت ؛ اين شخص مسئوليت تقسيم و توزيع شرينىجات پوشاك و جامههايى را عهدهدار بود كه براى بزرگان عرب ارسال مىشد كه هم اكنون اين هزينه به صورت نقدى در اختيار صاحبانش قرار داده مىشود . همچنين كارمندى به عنوان مأمور ذخيره همراه كاروان بود كه در موارد ضرورى - بر خلاف مقررات ويژهء كاروان - سهميهاى را كه مازاد بر سهميه مقرر به نظر مىرسيد در ميان حاجيان به عنوان ضرورت تقسيم مىنمود . همچنين شخص ديگرى نيز همراه محمل بود ، كه وى را بزرگ شتربانان مىگفتند و شخص ديگرى كه نام « ابوالقطط » « 1 » را بر خود داشت و فردى ديگر به عنوان تنظيم كنندهء بىنظمىها بود و در مقدمه كاروان حركت مىكرد و پس از او راهنماى خدمتكاران قرار داشت . مسئوليت شخص اول آن بود كه شترهاى مورد نياز محمل را
هامش
( 1 ) . صاحب گربهها