22500 جنيه قيمت گندمهاى مصرفى صدقه در مكه و مدينه .
1629 جنيه قيمت شمع و قنديلهاى حرمين .
155 جنيه قيمت چادرها و ظرفها و از اين قبيل اشياء .
4248 جنيه هزينه حمل و نقل برى و بحرى و دستمزد ساربانان .
6420 جنيه هزينه روغن و حصيرها ( / و جز اينها ) كه سالانه براى حرمين شريفين از سوى ديوان اوقاف ارسال مىگردد .
265 جنيه هزينههاى متفرقه .
50000 جنيه مجموع هزينه خرج شده در سال .
اگر اين مبلغ را با آنچه كه « مقريزى » دربارهء « قافلة الحاج » آورده است مقايسه نماييد ، ملاحظه خواهيد كرد كه اين مبلغ نيمى از مبلغى است كه در دوران فاطميان در اين باره خرج مىشده است . مقريزى گفته است : « در كتاب الذخاير و التحف آمده است كه : هزينهء موسم حج همه ساله به هنگام حركت كاروان ، يكصد و بيست هزار دينار بوده است كه از آن ميان قيمت عطر و شيرينىجات و شمع ، هر ساله ده هزار دينار و هزينه هيأت اعزامى به حرمين چهل هزار دينار و نيز هزينهء خرجها و صدقات و دستمزد ساربانان و خدمتگزاران اعم از سربازان و امير الحاج و خدمهء كاروان و مخارج حفر چاهها و غير از آن ، شصت هزار دينار بوده است كه اين هزينهها در دوران وزارت « بازورى » در هر سال افزايش يافت و سرانجام به مبلغ دويست هزار دينار رسيد . اين گونه هزينهها براى حج در هيچ يك از حكومتها و دولتها سابقه نداشته است » .
همراهان محمل ، نزد دولت مصر همواره از مقام و مرتبتى بس ويژه برخوردار بودهاند تا آنجا كه مقام امير محل در رتبهء سوم از مقامهاى دولتى به شمار مىآمد و در دوران مماليك ، امير كاروان محمل ، نامزد پست حاكم ( / استاندار ) نيز بوده است كه اين رتبه و مقام يكى از مهمترين مقامهاى دولتى پس از والى و سلطان به شمار مىآمده است . اين شخص داراى مقامى مقرب و شخصيتى محترم بود كه حقوق او مادام العمر و توليت او در اين مقام ، به فرمان خليفه و سلطان صادر مىگرديد . امير الحاج از مقامى و الا و سخنى نافذ در سرزمين حجاز برخوردار بود ، بسيار اتفاق مىافتاد كه به دستور وى
الرحلة الحجازية ( سفرنامه حجاز ) ( فارسى ) — صفحة 276
مساهمون: انصارى
ص٢٧٦